Alanya, 1221 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından fethedildi. Bizans döneminde Kalonoros adıyla bilinen kent, fethin ardından Selçuklu egemenliğine girdi ve adı Sultan Alaeddin Keykubad'a atfen Alaiye olarak değiştirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Alanya Belediyesi kaynakları da Alanya'nın Selçuklu hâkimiyetine geçtiği tarih olarak 1221 yılını gösteriyor.
ALANYA'YI KİM FETHETTİ?
Alanya'nın fethini gerçekleştiren hükümdar, 1219-1237 yılları arasında Anadolu Selçuklu tahtında bulunan I. Alaeddin Keykubad'dır. Dönemin önemli Akdeniz limanlarından biri olan Alanya'nın ele geçirilmesi, Selçukluların güney kıyılarındaki siyasi, askerî ve ticari etkinliğinin güçlenmesinde önemli bir aşama oldu.
ALANYA FETHEDİLMEDEN ÖNCE KİMİN ELİNDEYDİ?
Bugünkü Alanya Kalesi ve çevresi, Selçuklu fethinden önce Kalonoros adıyla biliniyordu. Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre kent Bizans döneminde önemli bir liman ve denizciler için yön bulma noktasıydı. Alanya Belediyesi tarihçesinde ise I. Alaeddin Keykubad'ın 1221 yılında kaleyi dönemin yerel hâkimi Kyr Vart'tan aldığı belirtiliyor.
FETİHTEN SONRA ALANYA'NIN ADI NE OLDU?
I. Alaeddin Keykubad, 1221'de kenti ele geçirdikten sonra Kalonoros adını Alaiye olarak değiştirdi. Selçuklu döneminde kullanılan Alaiye adı yüzyıllar boyunca varlığını sürdürdü. Kentin bugünkü Alanya adı ise Cumhuriyet döneminde kullanılmaya başlandı.
ALANYA KALESİ FETİHTEN SONRA NASIL DEĞİŞTİ?
Selçuklu hâkimiyetinin başlamasıyla Alanya Kalesi kapsamlı bir imar dönemine girdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 6,5 kilometre uzunluğundaki surlarla çevrili kale, I. Alaeddin Keykubad döneminde eski surların güçlendirilmesi, yeni savunma yapıları ve sarnıçların inşasıyla geliştirildi. Alanya'nın bugün en çok bilinen tarihî yapılarının önemli bir bölümü de Selçuklu döneminin izlerini taşıyor.
KIZILKULE NE ZAMAN YAPILDI?
Alanya'nın simge yapılarından Kızılkule, kentin fethinden birkaç yıl sonra I. Alaeddin Keykubad döneminde 1226 yılında yaptırıldı. Limanın ve çevresinin savunmasında önemli rol üstlenen yapı, Selçuklu döneminde Alanya'nın askerî ve denizcilik açısından kazandığı önemin günümüze ulaşan en belirgin eserlerinden biri olarak kabul ediliyor.
ALANYA'NIN FETHİ NEDEN ÖNEMLİYDİ?
Alanya'nın ele geçirilmesi, Anadolu Selçuklularına Akdeniz kıyısında güçlü ve korunaklı bir liman kazandırdı. Kent, I. Alaeddin Keykubad döneminde yoğun biçimde imar edildi ve Selçuklu hükümdarlarının kışlık merkezlerinden biri haline geldi. Alanya'daki kale, liman ve savunma yapıları bu dönemde kentin Akdeniz'deki stratejik konumunu güçlendirdi.
ALANYA NE ZAMAN OSMANLI TOPRAĞI OLDU?
Alanya'nın 1221'deki fethi Osmanlılar tarafından değil, Anadolu Selçukluları tarafından gerçekleştirildi. Selçuklu döneminden sonra farklı siyasi yönetimlerin hâkimiyetine giren Alaiye, Alanya Belediyesi tarihçesine göre 1471 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı Devleti topraklarına katıldı. Bu nedenle 1221 tarihi Alanya'nın Selçuklu fethini, 1471 ise Osmanlı hâkimiyetine geçişini ifade ediyor.
ALANYA'NIN FETHİ NEREDE İZLENEBİLİR?
Fetih sonrasında şekillenen Selçuklu mirasının en önemli örnekleri Alanya Kalesi ve çevresinde görülebilir. Alanya Kalesi'nin İçkale bölümü, Kızılkule ve tarihî liman çevresindeki Selçuklu yapıları kentin 13. yüzyıldaki dönüşümünü günümüzde de yansıtıyor. Alanya Kalesi İçkale'nin Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarındaki adresi Hisariçi Mahallesi, İçkale, 07400 Alanya olarak yer alıyor.
ALANYA'NIN FETHİNİN YIL DÖNÜMÜ NE ZAMAN KUTLANDI?
Alanya'nın 1221'deki fethinin 800. yıl dönümü 2021 yılında Alanya Belediyesi tarafından çeşitli etkinliklerle kutlandı. Kentte düzenlenen programlarda Alanya Kalesi ve Selçuklu mirası öne çıkarılırken, restore edilen bazı tarihî yapılar da etkinlikler kapsamında tanıtıldı. Bu kutlamalar, 1221 tarihinin Alanya'nın yerel tarihindeki önemini bir kez daha öne çıkardı.