Alanya’da bir marketin balık reyonundaki ürünlerin türü ve boyu tartışma yarattı; fotoğraflardaki balıkların tral olabileceği değerlendirmesi yapılıyor.
Bir vatandaşın CarrefourSA mağazasındaki balık reyonunda çektiği görüntülerde, küçük balıkların “istavrit” etiketiyle satışa sunulduğu öne sürüldü. Paylaşımın ardından hem balıkların gerçek türü hem de yasal avlanabilir boy sınırına uygun olup olmadığı gündeme geldi. Ancak yalnızca fotoğraflardan kesin tür ve santimetre tespiti yapmak mümkün olmadığı için nihai değerlendirme yetkili ekiplerin yerinde incelemesini gerektiriyor.
FOTOĞRAFLARDAKİ BALIKLAR TRAL OLABİLİR
Görüntülerdeki balıkların vücut yapısı dikkate alındığında tral ya da trakun olarak bilinen Caranx crysos türü olabileceği değerlendiriliyor. Doğu Akdeniz balık faunasına ilişkin kaynaklarda da Caranx crysos, “tral” adıyla yer alıyor. Tür, istavrit gibi Carangidae yani istavritgiller familyasının bir üyesi olduğundan özellikle küçük bireylerde karışıklık yaşanabiliyor.
Balıkçılık kaynaklarında tral için 18 santimetrelik alt boy bilgisi veriliyor. Reyondaki bazı balıkların fotoğraftaki el ve diğer nesnelerle kıyaslandığında küçük görünmesi bu nedenle soru işareti oluşturuyor. Bununla birlikte perspektif nedeniyle fotoğraf üzerinden santimetre hesabı yapılarak mevzuata aykırılık bulunduğu sonucuna varılması mümkün değil.
İSTAVRİT İÇİN KURAL YENİ DEĞİŞTİ
Türkiye’de ticari su ürünleri avcılığının esasları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğlerle düzenleniyor. 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği’nde değişiklik yapan 2026/25 sayılı düzenleme yayımlandı. Yeni düzenlemeyle istavrit avcılığına kota dahil çeşitli yeni hükümler getirildi.
Güncel düzenlemede istavrit için asgari avlanabilir boy 12 santimetre olarak uygulanıyor. Bu nedenle tezgahtaki ürün gerçekten istavrit ise değerlendirme bu tür için geçerli kurallar üzerinden yapılmalı; tral olduğu tespit edilirse ise o türe ilişkin hükümler esas alınmalı.
ASIL MESELE TÜRÜN DOĞRU BELİRLENMESİ
Reyondaki tartışmanın kritik noktalarından biri de satış etiketindeki tür adı. Görüntülerdeki balıkların tral olduğu doğrulanırsa, “istavrit” etiketiyle satışa sunulup sunulmadığının ayrıca incelenmesi gerekiyor. Fotoğraftan yapılan değerlendirme tek başına bunun kanıtı değil; ürünün kendisi ve satış etiketi üzerinden yapılacak resmi kontrol belirleyici olacak.
Asgari boy kuralları yalnızca denizdeki av sırasında önem taşımıyor. Ticari su ürünlerinin karaya çıkarılması, nakli ve satış zincirindeki kontroller de mevzuat kapsamında yürütülüyor. Amaç, henüz yeterli büyüklüğe ulaşmamış balıkların yoğun şekilde avlanmasını engelleyerek stokların sürdürülebilirliğini korumak.
ŞÜPHELİ ÜRÜN İÇİN FOTOĞRAFLI İHBAR YAPILABİLİYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 yılında kullanıma açtığı Güvenilir Gıda mobil uygulamasıyla tüketicilere satış noktalarında karşılaştıkları uygunsuzlukları doğrudan bildirme imkânı veriyor. “Çek-Gönder” özelliğinde ürünün fotoğrafı ve konum bilgisi Bakanlığa iletilebiliyor, oluşturulan başvurunun durumu da uygulamadan takip edilebiliyor.
Bu nedenle Alanya’daki reyonda satılan balıkların türü veya boyuyla ilgili şüphenin kesinleştirilmesinin yolu, ürünlerin yetkili birimler tarafından ölçülmesi ve tür tayininin yapılmasından geçiyor. Böyle bir kontrol, hem balıkların hangi tür olduğunu hem de satışın ilgili su ürünleri kurallarına uygunluğunu ortaya koyabilir.