Antalya Manavgat'ta kırmızı LED aydınlatmanın uygulandığı Side ve Sorgun sahillerindeki 95 yuvadan çıkan 5 bin 500'ü aşkın caretta caretta yavrusu denize ulaştı.
Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AEDAŞ) ile DEKAFOK Kıyı Koruma Derneği'nin iş birliğiyle yürütülen uygulamada, yaklaşık 1 kilometrelik kıyı bandındaki beyaz ve sarı ışıkların yerine kırmızı LED armatürler kullanıldı. Nisan ayında devreye alınan sistemin amacı, yumurtadan çıkan yavruların yapay ışığa yönelerek denizden uzaklaşmasının önüne geçmekti.
95 YUVADA KIRMIZI LED ETKİSİ
Sezon sonuçlarına göre kırmızı LED dönüşümünün yapıldığı bölümdeki 95 yuvadan çıkan 5 bin 500'den fazla yavru denize ulaştı. Uygulama hazırlanırken yalnızca kaplumbağaların korunması değil, sahil hattındaki yol ve çevre aydınlatmasının devam etmesi de gözetildi. Proje, ilgili kamu kurumlarından alınan izinler doğrultusunda trafik ve sürüş güvenliği kriterleri dikkate alınarak hayata geçirildi.
Çalışma aslında sezon başlamadan aylar önce planlanmıştı. Mayıs 2026'da kamuoyuna duyurulan projede Side ile Titreyengöl-Sorgun kıyısındaki yaklaşık 1 kilometrelik bölümde aydınlatmaların kırmızı LED'e dönüştürüldüğü açıklanmış, hedefin yavruların doğal yön bulma davranışını desteklemek olduğu belirtilmişti.
MANAVGAT'TA SEZON BOYUNCA BİNLERCE YAVRU İZLENDİ
Kırmızı LED uygulamasının sonuçları, Manavgat'taki daha geniş koruma çalışmalarıyla birlikte değerlendiriliyor. Ağustos ayında açıklanan verilere göre Sorgun-Boğaz-Side hattındaki yaklaşık 10 kilometrelik alanda 360 yuva koruma altına alınmış, yuvaların yüzde 52'sinin açıldığı aşamada yaklaşık 10 bin yavrunun denize ulaştığı bildirilmişti.
DEKAFOK Başkanı Seher Akyol, kırmızı LED kullanılan bölümde elde edilen sonuçların ardından uygulamanın gelecek yıllarda da sürdürülmesinin hedeflendiğini açıkladı. AEDAŞ ile DEKAFOK ayrıca deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarının korunmasına yönelik iş birliğini devam ettirmek amacıyla koruma protokolü imzaladı.
ANTALYA KIYILARI CARETTALAR İÇİN KRİTİK ÖNEMDE
Antalya, Türkiye'nin önemli deniz kaplumbağası üreme merkezleri arasında bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar verilerinde Antalya sınırlarındaki Patara, Kale, Kumluca, Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş ve Gazipaşa olmak üzere 9 yuvalama kumsalında izleme ve koruma çalışmaları yürütüldüğü belirtiliyor.
Resmi kayıtlara göre Antalya'daki bu yuvalama alanlarından 2022'de 61 bin 691 yavru denize ulaşırken, 2023'te sayı 144 bin 334'e yükseldi. Aynı dönemde tahrip edildiği belirlenen yuva sayısı 558'den 164'e geriledi. Manavgat'taki kırmızı LED uygulaması ise özellikle yapay aydınlatmanın oluşturduğu yön kaybını azaltmaya odaklanan yerel bir koruma yöntemi olarak öne çıkıyor.
