Sakız satmanın yasak olduğu bir ülke, tarihi alanlarda topuklu ayakkabı giyemediğiniz bir başka ülke, güvercin beslediğiniz için ceza alabileceğiniz bir şehir... Dünyanın dört bir yanında ilk bakışta şaşırtıcı görünen ancak hâlâ yürürlükte olan yasalar bulunuyor. Bu kuralların çoğu kulağa ilginç gelse de, arkasında tarih, kültür, çevre koruma ya da kamu düzeni gibi somut nedenler yatıyor.
Her ülkenin hukuk sistemi kendi tarihinden ve toplumsal ihtiyaçlarından besleniyor. Bu nedenle bazı yasalar yabancılara sıra dışı görünse de, bulundukları ülkelerde günlük yaşamın doğal bir parçası olarak uygulanıyor.
Uzmanlar, sosyal medyada dolaşan "garip yasalar" listelerinin önemli bölümünün şehir efsanesi olduğunu, bu nedenle yalnızca resmî kaynaklarla doğrulanabilen örneklerin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
1. Singapur'da sakız satışı yasak
Dünyanın en bilinen ilginç yasalarından biri Singapur'da uygulanıyor.
1992 yılından bu yana ülkede sakızın ithalatı ve satışı büyük ölçüde yasak. Bunun nedeni ise metro kapılarının sensörlerine yapıştırılan sakızların ulaşımı aksatması ve kamusal alanlarda ciddi temizlik maliyetleri oluşturmasıydı.
Bugün yalnızca bazı tedavi amaçlı sakızlar eczaneler aracılığıyla satılabiliyor. Turistlerin kişisel kullanım için küçük miktarda sakız bulundurması ise farklı kurallara tabi.
2. Venedik'te güvercin beslemek ceza nedeni
İtalya'nın Venedik kentinde özellikle San Marco Meydanı'nda güvercin beslemek yasak.
Yetkililer, kuşların tarihi yapıların mermer yüzeylerine zarar vermesi ve meydanda kontrolsüz kalabalık oluşturması nedeniyle bu kararı aldı.
Kurala uymayan ziyaretçilere para cezası uygulanabiliyor.
3. Yunanistan'da tarihi alanlarda ince topuk yasağı
Yunanistan'daki bazı antik ören yerlerinde ince topuklu ayakkabılarla dolaşmak yasak.
Amaç, binlerce yıllık taş yüzeylerin zarar görmesini önlemek.
Özellikle Akropolis gibi yoğun ziyaretçi alanlarında turistlerin tabanı düz ayakkabılar tercih etmesi isteniyor.
4. İsviçre'de tek kobay beslemek yasak
İsviçre'nin hayvan refahı yasaları oldukça dikkat çekici.
Kobayların sosyal canlılar olduğu gerekçesiyle tek başına beslenmeleri uygun görülmüyor. Bu nedenle birçok durumda yalnız bir kobay sahiplenmek yerine en az iki hayvanın birlikte yaşaması bekleniyor.
5. Fransa'da bazı bebek isimlerine izin verilmiyor
Fransa'da ebeveynler çocuklarına istedikleri ismi veremiyor.
Mahkemeler, çocuğun ileride zarar görebileceği veya alay konusu olabileceği isimleri reddedebiliyor.
Geçmiş yıllarda "Nutella" ve "Çilek" anlamına gelen bazı isimler bu gerekçeyle kabul edilmedi.
6. Tayland'da kraliyete hakaret ağır suç
Tayland'da kraliyet ailesine yönelik hakaret veya aşağılayıcı ifadeler, dünyanın en ağır cezalandırılan suçlarından biri olarak kabul ediliyor.
Ülkeye seyahat eden yabancılar da bu yasa kapsamına girebildiği için uzmanlar ziyaretçilerin özellikle sosyal medya paylaşımlarında dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
7. Kamuflaj kıyafet bazı ülkelerde yasak
Karayipler başta olmak üzere bazı ülkelerde askerî kamuflaj desenli kıyafetlerin siviller tarafından giyilmesi yasak.
Bu düzenlemelerin amacı güvenlik güçleriyle karışıklığı önlemek ve kamu güvenliğini korumak.
8. İngiltere'de "şüpheli şekilde somon bulundurmak" suç
Birleşik Krallık'ta 1986 tarihli Salmon Act kapsamında "şüpheli koşullarda somon balığı bulundurmak veya taşımak" suç olarak düzenleniyor.
İlk bakışta komik görünse de yasa, kaçak avcılıkla mücadele amacıyla çıkarıldı ve hâlâ yürürlükte.
Sosyal medyadaki her "garip yasa" gerçek değil
Uzmanlar, internette dolaşan birçok ilginç yasa iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirtiyor.
Örneğin;
- "İngiltere'de Gallerliyi okla vurmak serbest."
- "ABD'de beş dakikadan uzun öpüşmek yasak."
- "Parlamentoda ölmek suç."
gibi iddiaların büyük bölümünün şehir efsanesi olduğu ve yürürlükte bulunan gerçek yasalar olmadığı ifade ediliyor.
Bu yasalar neden var?
İlk bakışta sıra dışı görünen birçok düzenleme aslında belirli bir sorunu çözmek amacıyla çıkarıldı.
Bunların başlıca nedenleri şunlar:
- Tarihi eserleri korumak
- Çevre kirliliğini önlemek
- Kamu düzenini sağlamak
- Hayvan refahını artırmak
- Toplumsal hassasiyetleri korumak
- Güvenliği güçlendirmek
Hukuk uzmanlarına göre bir ülkenin yasalarını değerlendirirken yalnızca kuralın kendisine değil, ortaya çıktığı tarihsel ve kültürel koşullara da bakmak gerekiyor.
Bu nedenle dünyanın en ilginç yasalarının önemli bir bölümü, ilk bakışta tuhaf görünse de uygulandıkları toplumlarda yıllar içinde oluşan gerçek ihtiyaçların ürünü olarak varlığını sürdürüyor.
