Sivas’ın Gürün ilçesinde hurdacılık yapan Mehmet Özdemir’in çöplükte bulup yetkililere teslim ettiği 128 parça tarihi eserle ilgili süreç, aylar sonra ikramiye tartışmasıyla yeniden gündeme geldi. Özdemir, eserler için toplam 30 bin lira değer belirlendiğini, bu miktara itiraz etmek istediğinde ise yeni bir komisyon oluşturulması için kendisinden 16 bin lira talep edildiğini öne sürdü. Söz konusu 16 bin liralık talebe ilişkin iddia için ilgili kurumlardan kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama bulunmuyor.
ÇÖPLÜKTE 128 PARÇA TARİHİ ESER BULUNDU
Olay ilk olarak 29 Nisan 2026’da kamuoyuna yansımıştı. Gürün’de hurdacılık yapan Mehmet Özdemir, çöplükte hurda topladığı sırada tarihi eser olabileceğini düşündüğü materyallerle karşılaştı. Özdemir’in durumu yetkililere bildirmesinin ardından yapılan incelemelerde buluntuların 102 sikke, 11 yüzük, 7 obje, 3 heykel, 2 mühür, 1 ok ucu, 1 yüzük parçası ve 1 madeni para olmak üzere toplam 128 parçadan oluştuğu belirlendi. Eserler incelenmek ve korunmak üzere Sivas Müze Müdürlüğüne teslim edildi.
30 BİN LİRALIK DEĞERE İTİRAZ ETTİ
Aradan geçen süreçte eserlerin değerinin belirlenmesi için yapılan değerlendirme sonrasında Özdemir’e 128 parça için toplam 30 bin liralık bedel bildirildiği öne sürüldü. Belirlenen miktarı düşük bulan Özdemir, karara itiraz etmek istediğini ancak yeni bir değerlendirme komisyonunun kurulması için kendisinden 16 bin lira talep edildiğini iddia etti. Özdemir, eserleri vatandaşlık görevi olarak jandarma aracılığıyla Sivas Müze Müdürlüğüne teslim ettiğini belirterek, hem belirlenen değerin hem de itiraz için kendisine bildirildiğini söylediği tutarın yeniden değerlendirilmesini istedi.
ÖZDEMİR: GEREKENİN YAPILMASINI BEKLİYORUZ
Yaşadığı sürece tepki gösteren Özdemir, 128 parça eser için 30 bin TL değer biçildiğini, buna itiraz etmek istediğinde ise 16 bin TL istendiğini söyledi. Devlete olan bağlılığının yaşanan tartışmadan etkilenmeyeceğini ifade eden Özdemir, yetkili mercilerden konunun incelenmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını beklediğini dile getirdi.
TARİHİ ESER BULUNDUĞUNDA SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Türkiye’de tesadüfen bulunan kültür varlıklarına ilişkin temel hükümler 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile düzenleniyor. Kanun kapsamında korunması gerekli taşınır veya taşınmaz kültür varlığı bulanların durumu en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, köyde muhtara veya mülki idare amirine bildirmesi gerekiyor. Buluntunun niteliği uzmanlar tarafından inceleniyor; kültür varlığı olduğunun belirlenmesi halinde koruma, kayıt ve gerektiğinde müze envanterine alınmasına ilişkin işlemler yürütülüyor.
İKRAMİYE HER BULUNTUDA AYNI ŞEKİLDE HESAPLANMIYOR
2863 sayılı Kanun’da taşınır kültür varlıklarını bulanlara verilebilecek ikramiyeler için buluntunun nerede ve hangi koşullarda ortaya çıktığına göre farklı hükümler bulunuyor. Başkasına ait özel arazide veya devlete ait yerde bulunan taşınır kültür varlıklarında, mevzuatta öngörülen şartların karşılanması halinde takdir edilen değer üzerinden ikramiye gündeme gelebiliyor. Dolayısıyla bulunan eser sayısı tek başına ödenecek miktarı belirlemiyor; eserlerin niteliği, hukuki statüsü, buluntu yeri ve uzmanlarca yapılan değer tespiti süreçte önem taşıyor.
DEĞER TESPİTİ UZMAN KOMİSYONLARCA YAPILIYOR
Kültür varlıklarına ilişkin ikramiye uygulamasının ayrıntıları, 2863 sayılı Kanun ile bu alandaki yönetmelik hükümlerine dayanıyor. Geçmişte benzer değer ve ikramiye uyuşmazlıklarının idari yargıya ve Anayasa Mahkemesine kadar taşındığı örnekler de bulunuyor. Yargı kararlarında, ikramiye hakkının doğup doğmadığı değerlendirilirken buluntunun taşınır veya taşınmaz kültür varlığı olması, bulunduğu yer ve mevzuatta belirtilen diğer şartların birlikte ele alındığı görülüyor.
16 BİN LİRALIK TALEP İDDİASI AÇIKLIK BEKLİYOR
Gürün’deki olayda ise tartışmanın odağında artık eserlerin bulunmasından çok değer tespiti ve itiraz süreci bulunuyor. Özdemir’in 30 bin liralık değerlendirmeye itiraz için 16 bin lira talep edildiği yönündeki açıklaması şu aşamada kendi beyanına dayanıyor. Bu tutarın hangi mevzuat hükmüne veya gider kalemine dayandırıldığına ilişkin doğrulanmış resmi bir açıklama kamuoyuna yansımış değil. İddianın açıklığa kavuşması için ilgili kurumların değerlendirmesi ve varsa itiraz sürecine ilişkin resmi belgeler belirleyici olacak.
NE OLMUŞTU?
Mehmet Özdemir’in bulduğu eserler Nisan 2026’da ulusal ve yerel basına yansımış, eserlerin Sivas Müze Müdürlüğüne teslim edildiği bildirilmişti. İlk haberlerde eserlerin hangi döneme ait olduğu veya parasal değerlerine ilişkin kesin bir bilgi paylaşılmamıştı. Son gelişmeyle birlikte 128 parçalık buluntu, bu kez Özdemir’e bildirildiği belirtilen 30 bin liralık değer ve buna yönelik itiraz süreci üzerinden yeniden gündeme geldi.
