İstanbul’da metro ve tramvay hatlarında uygulanan ücretlendirme sisteminin değiştirilmesine yönelik çalışmalarda sona yaklaşıldığı bildirildi. Üzerinde çalışılan yeni modelde, yolcuların ödeyeceği ücretin kullandıkları hattaki yolculuk mesafesine göre belirlenmesi planlanıyor. Böylece kısa mesafe seyahat eden yolcu ile hattın büyük bölümünü kullanan yolcunun aynı başlangıç ücretini kalıcı olarak ödemesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
METROBÜSTEKİ SİSTEM ÖRNEK ALINACAK
Planlanan uygulamanın temelini İstanbul’da uzun süredir Metrobüs gibi mesafe bazlı ücretlendirmenin kullanıldığı ulaşım sistemleri oluşturuyor. BELBİM’in kurumsal tarihçesine göre Metrobüs’te gidilen durak sayısına göre ödeme uygulaması 2010 yılında başladı. İstanbulkart ücret tarifesi esaslarında da Metrobüs ve bazı ulaşım türlerinde mesafeye bağlı iade mekanizmasına ilişkin hükümler bulunuyor.
Yeni model metro ve tramvaylara uygulanırsa yolcudan giriş sırasında belirlenen başlangıç tutarı alınacak, seyahatin tamamlanmasının ardından gidilen mesafeye göre gerçek ücret hesaplanacak. Kısa mesafede inen yolcunun başlangıçta tahsil edilen tutar ile hesaplanan yolculuk bedeli arasındaki farkı geri alması öngörülüyor. Uygulamanın teknik ayrıntıları ve hangi hatları kapsayacağı ise resmi düzenlemeyle netlik kazanacak.
İSTANBULKART ALTYAPISI MESAFE HESABINI DESTEKLİYOR
İstanbul’un elektronik ödeme altyapısında mesafeye göre ücretlendirme yeni bir yöntem değil. İstanbulkart sistemi, aktarma ve mesafe bazlı ücretlendirme senaryolarını destekliyor. İstanbulkart Mobil üzerinden QR kodla gerçekleştirilen toplu ulaşım ödemelerinde de kullanıcının sahip olduğu indirim, aktarma ve mesafe bazlı ücretlendirme hakları sisteme yansıtılabiliyor.
YOLCULARIN ÇIKIŞ İŞLEMİ ÖNEM KAZANACAK
Mesafeye göre ücret sistemlerinde yolculuğun nerede sona erdiğinin elektronik sistem tarafından belirlenmesi gerekiyor. Mevcut örneklerde bu işlem iade validatörleri veya çıkış turnikeleri üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Bu nedenle metro ve tramvaylara yönelik yeni uygulamanın devreye alınması halinde yolcuların girişin yanı sıra çıkış işlemlerine ilişkin kuralları da takip etmesi önem taşıyacak.
KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ KART KURALI BULUNUYOR
İstanbul’daki mevcut ulaşım düzenlemelerinde mesafe bazlı ücret iadesi konusunda kartın statüsü de önem taşıyor. İBB tarafından daha önce yapılan düzenlemeyle aktarma, mesafe bazlı ücret iadesi ve belirli ücretsiz ulaşım haklarının kişiselleştirilmiş İstanbulkart üzerinden kullanılmasına yönelik sistem oluşturuldu. Bu nedenle yeni tarifenin hayata geçirilmesi durumunda İstanbulkart kullanım koşulları ve iade kurallarının açıklanacak uygulama esaslarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekecek.
AYRINTILAR RESMİ KARARLA NETLEŞECEK
Metro ve tramvaylarda mesafeye göre ücretlendirmeye geçişin hangi hatlarda başlayacağı, ücret kademelerinin nasıl oluşturulacağı ve iadenin hangi yöntemle yapılacağına ilişkin ayrıntıların resmi sürecin tamamlanmasının ardından kesinleşmesi bekleniyor. İstanbul’daki elektronik bilet ücret tarifeleri ve uygulama esasları ulaşım alanındaki yetkili kurumların kararları doğrultusunda yürürlüğe giriyor. Bu nedenle yeni sistem resmileşene kadar mevcut ücretlendirme kuralları geçerliliğini sürdürecek.