Dünya okyanuslarında ölçülen ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı yeni bir rekora ulaştı. Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), kutup bölgeleri dışındaki küresel okyanuslarda günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 22 Ağustos 2026'da 21,1 dereceye çıktığını açıkladı. Böylece Mart 2024'te kaydedilen 21,09 derecelik önceki rekor geride bırakıldı.
Copernicus'un verileri, küresel okyanuslarda 2026 boyunca süren olağan dışı sıcaklığın tek günlük bir yükselişten ibaret olmadığını gösteriyor. Haziran ayında kutup dışı okyanusların ortalama yüzey sıcaklığı 20,86 dereceyle o ay için ölçülen en yüksek seviyeye çıkarken, temmuz ortalaması da 20,96 dereceyle yeni bir aylık rekor oluşturdu. 31 Temmuz'da ölçülen 21,05 derece ise daha o tarihte tüm zamanların rekoruna yalnızca 0,04 derece yaklaşmıştı.
REKORUN AĞUSTOSTA GELMESİ NEDEN ÖNEMLİ?
Bilim insanlarının üzerinde durduğu başlıca noktalardan biri rekorun zamanı. Küresel deniz yüzeyi sıcaklıkları, okyanus alanının daha geniş olduğu Güney Yarımküre'deki yaz mevsiminin ardından genellikle mart veya nisan aylarında yıllık zirvesine ulaşıyor. Buna karşın önceki rekorun ağustos ayında aşılması, 2026'daki sıcaklığın mevsimsel döngünün oldukça üzerinde seyrettiğini ortaya koyuyor.
Copernicus kayıtlarına göre 19 Haziran'dan temmuz sonuna kadar kutup dışı okyanusların günlük ortalama sıcaklığı, yılın aynı günleri için ölçüm serisinin en yüksek değerlerinde seyretti. Kurum, son üç yılda 60 derece güney ile 60 derece kuzey enlemleri arasındaki okyanusların uzun dönem ortalamasından yaklaşık 0,35 ila 0,73 derece daha sıcak olduğunu bildirmişti.
EL NINO ISINAN OKYANUSLARA EK YÜK GETİRİYOR
2026'daki yükselişte El Nino da önemli rol oynuyor. Dünya Meteoroloji Örgütü, 2 Haziran'da ekvatoral Pasifik'te El Nino koşullarının başladığını duyurmuştu. Doğu ve orta tropikal Pasifik'teki yüzey sularının normalden fazla ısınmasıyla karakterize edilen El Nino, küresel sıcaklıkları geçici olarak yukarı taşıyabilen doğal bir iklim olayı.
Ancak uzmanlar mevcut tablonun yalnızca El Nino ile açıklanamayacağını vurguluyor. Copernicus'tan Samantha Burgess, El Nino'nun iklim sistemine ilave ısı kattığını, bunun onlarca yıldır devam eden insan kaynaklı küresel ısınmanın üzerine eklendiğini belirtiyor. Okyanuslar, sera gazlarının atmosferde tuttuğu fazla ısının yüzde 90'dan fazlasını emerek iklim sistemindeki ısınmanın büyük bölümünü bünyesinde topluyor.
2027'DE YENİ BİR REKOR İHTİMALİ
El Nino'nun henüz gelişim aşamasındayken küresel okyanus sıcaklığının rekor seviyeye ulaşması, önümüzdeki aylara ilişkin beklentileri de öne çıkardı. Southampton'daki Ulusal Oşinografi Merkezi'nden Dr. Jeremy Grist, mevcut koşulların devam etmesi halinde deniz yüzeyi sıcaklığı rekorunun normal mevsimsel zirvenin görüldüğü Mart veya Nisan 2027'de yeniden aşılabileceğini değerlendiriyor.
Isınma yalnızca tropikal Pasifik'le sınırlı değil. Avrupa çevresindeki denizlerde de yüksek sıcaklıklar izleniyor. Plymouth Deniz Laboratuvarı Bilim Direktörü Prof. Tim Smyth'e göre Manş Denizi'nin batısında uzun süredir devam eden deniz sıcak hava dalgaları bulunuyor. Bu durum, El Nino'nun bölgesel etkilerinin ötesinde küresel okyanus sisteminde biriken ısının önemini ortaya koyuyor.
DENİZLERDEKİ ISINMA NELERİ DEĞİŞTİRİYOR?
Deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükselmesi hava olaylarından ekosistemlere kadar geniş bir alanda sonuç doğurabiliyor. Daha sıcak denizler fırtınalara daha fazla nem ve enerji sağlayabilirken, suyun ısınarak genleşmesi deniz seviyesindeki yükselmeye katkıda bulunuyor. Uzun süreli deniz sıcak hava dalgaları ise mercanlar ve diğer hassas deniz canlıları üzerinde baskıyı artırıyor.
Copernicus'un günlük deniz yüzeyi sıcaklığı hesaplamaları; uydu gözlemleri, gemiler ve şamandıralardan elde edilen verilerin ERA5 veri setinde bir araya getirilmesine dayanıyor. Kurumun 1979'dan bu yana karşılaştırılabilir günlük kayıtları, 2026'daki yükselişin küresel okyanuslarda gözlenen uzun vadeli ısınma eğiliminin yeni bir aşaması olduğunu gösteriyor.
