Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğunu vurgulayarak, şezlong kiralamadığı için vatandaşı plaja almayan işletme sahibi ile çalışanına verilen hapis cezasını onadı. Karar, Antalya ve Alanya sahilleri dahil tüm kıyılar açısından emsal nitelik taşıyor.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, İzmir'in Çeşme ilçesindeki Altınkum Plajı'nda 2012 yılında yaşanan bir olayla ilgili önemli bir karara imza attı. Şezlong kiralamadan kumsala havlusunu serip denize girmek isteyen bir vatandaşı engelledikleri gerekçesiyle işletme sahibi ile çalışanına verilen 1 yıl 8 ay hapis cezası onandı.
Çeşme Asliye Ceza Mahkemesi, sanıkları "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçundan mahkûm etmişti. Yargıtay da bu hükmü onayarak, kıyıların kullanımına ilişkin temel hukuki ilkelere dikkat çekti.
Kıyılar herkesin ortak kullanımına açık
Kararda, kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğu vurgulandı. Buna göre, bir tesisin hizmetlerinden yararlanmayan vatandaşların denize girmesi engellenemez. Yargıtay, kıyıların kamuya ait olduğunu ve bu alanların ücret karşılığında kapatılamayacağını ortaya koydu.
İşletmeler neyi yapabilir, neyi yapamaz?
Karara göre plaj işletmeleri; şezlong, şemsiye, yeme-içme gibi sundukları hizmetler için ücret talep edebilir. Ancak ücret ödemeyen bir vatandaşın kumsala havlusunu serip ücretsiz biçimde denize girmesine engel olamaz. Vatandaşın denize erişimini kısıtlamak, hukuki yaptırımla karşılaşabilecek bir davranış olarak değerlendirildi.
Hukuki dayanak: Anayasa ve Kıyı Kanunu
Kararın dayanağını Anayasa'nın 43. maddesi ile Kıyı Kanunu oluşturuyor. Anayasa'nın 43. maddesine göre kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve bu alanların kullanımında kamu yararı gözetilir. Kıyı Kanunu ise kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğunu düzenliyor.
Antalya ve Alanya sahilleri için önemli bir emsal
Yoğun turizm sezonunda plaj erişimi zaman zaman tartışma konusu oluyor. Türkiye genelinde emsal oluşturan bu karar, kilometrelerce sahil şeridine sahip Antalya ve Alanya'daki plajları da doğrudan ilgilendiriyor. Karara göre, bölgedeki işletmeler de hizmet satın almayan vatandaşların denize girişini engelleyemeyecek.
