Alper Gezeravcı kimdir?
Alper Gezeravcı, 2 Aralık 1979 tarihinde Mersin'in Silifke ilçesinde dünyaya gelen Türk askerî pilot ve ticari astronottur. Türkiye'nin insanlı ilk uzay misyonu kapsamında Uluslararası Uzay İstasyonu'na giderek ülkenin uzaya çıkan ilk vatandaşı olmuştur. Gezeravcı, aynı zamanda Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde görev yapmış bir savaş pilotu, Türkiye Uzay Ajansı Yönetim Kurulu üyesi ve uzay alanındaki çalışmalarıyla tanınan bir isimdir.
Çocukluk yılları, babasının mesleği nedeniyle Türkiye'nin farklı şehirlerinde geçti. Yörük kökenli bir aileden gelen Gezeravcı, küçük yaşlardan itibaren farklı çevrelerde yetişti. Spor ve doğa aktivitelerine ilgi duyan Gezeravcı; tüplü dalış, yelken, kampçılık, rafting, dağ yürüyüşü ve binicilik gibi alanlarda deneyim kazandı.
Eğitim hayatı nasıl şekillendi?
Alper Gezeravcı, 2001 yılında İstanbul'daki Hava Harp Okulu Elektronik Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Askerî eğitiminin ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletindeki Wright-Patterson Hava Kuvvetleri Üssü'nde bulunan Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü'nde yüksek lisans eğitimi aldı.
Mühendislik altyapısı ve askerî pilotluk eğitimi, Gezeravcı'nın havacılık ve uzay teknolojileri alanındaki kariyerinin temelini oluşturdu. Eğitim süreci boyunca teknik bilgi, operasyonel deneyim ve havacılık disiplinini bir arada geliştirdi.
Kariyeri nasıl gelişti?
Gezeravcı, Türk Hava Kuvvetleri'nde savaş pilotu olarak görev yaptı. Kariyeri boyunca T-41, SF-260, T-37, T-38, F-5, KC-135 ve F-16 gibi farklı uçak modelleriyle uçuş gerçekleştirdi. Yaklaşık 15 yıllık askerî havacılık kariyerinde çeşitli görevlerde bulundu.
Askerî görevlerinin yanı sıra Türk Hava Yolları'nda da yedi yıl boyunca kaptan pilot olarak çalıştı. Daha sonra Türk Hava Kuvvetleri bünyesine geri dönen Gezeravcı, Adana'daki 10'uncu Üs Komuta Birimi'nde Standardizasyon Filosu Akademik Kanat Komutanı olarak görev yaptı.
Gezeravcı'nın askerî kariyerinde önemli bir dönem de İzmir Askerî Casusluk davası süreci oldu. 2012 yılında bu dava kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ihraç edilen Gezeravcı, 2020 yılında aklanmasının ardından yeniden görevine döndü.
Türkiye'nin ilk astronotu olma süreci nasıl gerçekleşti?
Türkiye'nin insanlı ilk uzay görevi için 2022 yılında başlatılan astronot seçim sürecine yaklaşık 36 bin kişi başvurdu. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Alper Gezeravcı asil astronot, Tuva Cihangir Atasever ise yedek astronot olarak belirlendi.
Seçimin ardından Gezeravcı, Axiom Space tarafından gerçekleştirilen Axiom Mission 3 (Ax-3) görevi kapsamında uzay yolculuğu için eğitim aldı. Görev öncesinde kapsamlı teknik, fiziksel ve operasyonel hazırlık süreçlerinden geçti.
Axiom Mission 3 görevi, SpaceX'in Dragon kapsülüyle gerçekleştirildi. Fırlatma, 19 Ocak 2024 tarihinde TSİ 00.49'da ABD'nin Florida eyaletindeki NASA Kennedy Uzay Merkezi'nden yapıldı. Bu yolculukla Gezeravcı, Türkiye'nin uzaya çıkan ilk insanı oldu.
Uzay görevinde hangi çalışmaları yaptı?
Alper Gezeravcı ve Ax-3 ekibi, yaklaşık 36 saatlik yolculuğun ardından Uluslararası Uzay İstasyonu'na ulaştı. Dragon kapsülünün istasyona kenetlenmesinin ardından gerçekleştirilen işlemler sonrası astronotlar istasyona giriş yaptı ve Expedition 70 ekibi tarafından karşılandı.
Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda yaklaşık 14 gün kaldı. Bu süre içerisinde Türkiye'nin üniversite ve araştırma kurumları tarafından hazırlanan 13 farklı bilimsel deney üzerinde çalıştı. Görev kapsamında mikro yer çekimi ortamında çeşitli araştırmalar gerçekleştirildi.
Uzaya yanında Türk bayrağı, ailesine ait fotoğraflar, Yörük kültürünü temsil eden bazı semboller ve askerî kariyerindeki ilk görev yaptığı filoya ait bir arma götüren Gezeravcı, Türkiye'nin insanlı uzay programında sembolik bir rol üstlendi.
Sonraki görevleri ve başarıları neler?
Uzay görevinin ardından Alper Gezeravcı, 13 Şubat 2024 tarihli Resmî Gazete kararıyla Türkiye Uzay Ajansı Yönetim Kurulu üyeliğine atandı. Bu görev kapsamında Türkiye'nin uzay alanındaki çalışmalarında kurumsal süreçlere katkı sunmaya başladı.
12 Eylül 2024 tarihinde Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde kurulan Uzay Komutanlığına atanan Gezeravcı, Türkiye'nin uzay alanındaki askerî ve teknolojik kapasitesinin geliştirilmesine yönelik görevlerde bulundu.
4 Ağustos 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleştirilen Yüksek Askerî Şura toplantısında tuğgeneral rütbesine yükseltildi. 15 Ağustos 2026 tarihinde ise Amasya'nın Merzifon ilçesindeki Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığı görevine atandı.
Alper Gezeravcı'nın kariyeri, askerî havacılık deneyimi ile Türkiye'nin yeni gelişen uzay çalışmalarının kesiştiği bir dönemi temsil ediyor. Türkiye'nin ilk insanlı uzay misyonundaki rolü, ülkenin uzay alanındaki hedefleri açısından önemli gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.
