Antalya’da incelenen 56 meyve ve sebze numunesinin 15’inde pestisit aktif maddesi bulunmasına rağmen “Pestisit tespit edilmedi” tanıtımı yapan zincir markete, Reklam Kurulu tarafından 1 milyon 83 bin lira idari para cezası verildi. Numunelerdeki kalıntılar yasal sınırların altında kaldı; yaptırımın gerekçesi ürünlerin limitleri aşması değil, reklamın tüketicide oluşturduğu yanıltıcı algı oldu.
DENETİMDE HANGİ ÜRÜNLERDE KALINTI BULUNDU?
Tarım ve Orman Bakanlığı ile Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin farklı taze meyve ve sebzelerden aldığı 56 numune laboratuvarda incelendi. Analizlerde 7 domates ve 8 biber numunesinde pestisit aktif maddesi tespit edildi. Kalıntı miktarları, Türk Gıda Kodeksi’nde ilgili ürünler için belirlenen maksimum kalıntı limitlerinin altında kaldığından numuneler bu yönden mevzuata uygun bulundu.
ÜRÜNLER LİMİTLERE UYGUNSA REKLAM NEDEN CEZALANDIRILDI?
Reklam Kurulu, kalıntı miktarının mevzuata uygun olması ile üründe pestisit bulunmadığının söylenmesini ayrı değerlendirdi. Aktif madde tespit edilmişken kullanılan “Pestisit tespit edilmedi” ifadesinin, tüketicilere ürünlerde hiçbir pestisit bulunmadığı mesajını verebileceği sonucuna varıldı. Tanıtım, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki ilkelere aykırı bulundu.
Pestisitler, tarımsal üretimde zararlı böcek, mantar ve yabancı otlarla mücadelede kullanılan maddeleri kapsıyor. Kalıntı analizlerinde hem aktif maddenin varlığı hem de miktarı inceleniyor. Bu nedenle kalıntı tespiti tek başına maksimum kalıntı limitinin aşıldığını göstermiyor; Antalya’daki incelemede de kalıntı bulunmasına rağmen limit aşımı belirlenmedi.
GIDA REKLAMLARINDA ANALİZ İDDİASI NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu’nun 16 Temmuz 2026 tarihli, 371 sayılı toplantı bülteninde yer alan başka bir gıda reklamı kararı, analiz iddialarının belgeyle desteklenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Korunmuş Lezzetler Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki incelemede, meyve ve sebzelerin tüm tarım kimyasallarına karşı düzenli laboratuvar analizinden geçirildiği iddiasını destekleyen bilgi, belge ve düzenli analiz sonuçlarının sunulmadığı belirtildi. Kurul, yönetmeliğin “İspat külfeti” başlıklı 9’uncu maddesi kapsamında bu tanıtımları mevzuata aykırı buldu ve reklamların durdurulmasına karar verdi.
Aynı Temmuz 2026 kararında Reklam Kurulu, gıda güvenilirliğini sağlamanın işletmelerin yasal yükümlülüğü olduğunu da vurguladı. Bu zorunluluğun yerine getirilmesini ürünün üstünlüğü gibi sunan ifadeler tüketiciyi yanıltıcı bulundu. Böylece değerlendirme yalnızca analiz yapılıp yapılmadığına değil, analiz bilgisinin reklamda nasıl kullanıldığına da dayandırıldı.
PESTİSİT DENETİMLERİ SATIŞ NOKTALARIYLA MI SINIRLI?
Tarım ve Orman Bakanlığının 3 Haziran 2025 tarihli açıklamasında Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, pestisit kontrollerinin hasat öncesinde, hasat sırasında ve sonrasında; hallerde, paketleme tesislerinde ve son tüketim noktalarında sürdürüldüğünü bildirdi. Yumaklı, açıklama tarihinden önceki son 3 yılda 250 bin pestisit denetimi yapıldığını ve pestisit kalıntı miktarının aynı dönemde yüzde 35 azaltıldığını belirtti. Bu veriler ülke genelindeki denetim çalışmalarına ilişkin olup Antalya’daki 56 numunelik incelemenin sonuçlarından ayrı bir kapsam taşıyor.
