Aleksander Čeferin, 13 Ekim 1967'de Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da doğan Sloven avukat ve futbol yöneticisidir. Slovenya Futbol Federasyonu'nu yönettikten sonra 14 Eylül 2016'da UEFA'nın yedinci başkanı seçilen Čeferin, Avrupa futbolunun kulüp organizasyonları, yönetişim modeli ve uluslararası ilişkilerinde belirleyici görev üstlendi. UEFA başkanlığı görevini 2023'te yeniden kazanarak 2027'ye kadar sürdürme hakkı elde etti. UEFA.com+1
Aleksander Čeferin kimdir?
Čeferin, 1991 yılında Ljubljana Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından ailesine ait hukuk bürosunda çalışmaya başladı ve özellikle profesyonel sporcular ile spor kulüplerinin hukuki temsilinde uzmanlaştı. Daha sonra hukuk firmasının yönetimini babasından devralması, spor dünyasıyla hukuki alanda kurduğu ilişkinin yöneticilik kariyerinden önce başladığını gösterdi.
Futbol yönetimindeki ilk görevleri yerel düzeyde şekillendi. 2005'te futsal kulübü KMN Svea Lesna Litija'nın yönetiminde görev aldı ve aynı yıl amatör FC Ljubljana Lawyers'ın icra kurulunda yer aldı. 2006-2011 döneminde ise NK Olimpija Ljubljana bünyesinde görev yaptı. Bu süreç, Čeferin'in hukukçu kimliğinin yanında futbol organizasyonlarının yönetim yapıları içinde de deneyim kazanmasını sağladı.
Slovenya futbolundaki kariyeri nasıl gelişti?
Aleksander Čeferin, 2011 yılında Slovenya Futbol Federasyonu'nun başkanlığına seçildi ve UEFA başkanlığına geçtiği 2016 yılına kadar bu görevde kaldı. Aynı yıllarda UEFA Hukuk Komitesi'nde ikinci ve üçüncü başkan yardımcılığı görevlerini üstlendi. Böylece ulusal federasyon yönetimi ile UEFA'nın hukuki ve idari yapısını aynı dönemde yakından tanıma fırsatı buldu.
Čeferin'in futbol yöneticiliğinin ilk dönemindeki bazı görevlerinin niteliği daha sonra basında tartışmalara da konu oldu. Özellikle Slovenya Futbol Federasyonu başkanlığına adaylığı öncesindeki kulüp yöneticiliği deneyiminin federasyon tüzüğündeki şartları karşılayıp karşılamadığı konusunda çeşitli yayınlarda sorular gündeme getirildi. Bu iddialar, biyografisinin tartışmalı başlıklarından biri olarak kamuoyuna yansıdı ancak Čeferin UEFA'daki yöneticilik kariyerini sürdürdü.
Aleksander Čeferin UEFA Başkanı nasıl seçildi?
Čeferin, 14 Eylül 2016'da Atina'da düzenlenen Olağanüstü UEFA Kongresi'nde başkanlık için yarıştı. Oylamada 42 oy alan Sloven futbol yöneticisi, 13 oyda kalan Hollandalı Michael van Praag'ı geride bırakarak UEFA'nın yedinci başkanı oldu. Başkanlığa gelmesiyle birlikte FIFA'da da başkan yardımcılığı konumuna geçti. Görevi, kendisinden önce UEFA Başkanlığı yapan Michel Platini'nin ardından devraldı.
Başkanlığının ilk döneminde UEFA'nın kurumsal yönetim yapısında değişikliklere ağırlık verdi. Nisan 2017'de Helsinki'deki UEFA Kongresi'nde kabul edilen reformlar arasında UEFA Başkanı ve UEFA İcra Komitesi üyeleri için görev süresi sınırlamaları ile İcra Komitesi adaylarının kendi ulusal federasyonlarında aktif üst düzey görev taşımasına ilişkin düzenlemeler yer aldı. Bu adımlar, dönemin uluslararası futbol yönetimindeki şeffaflık ve yönetişim tartışmaları içinde öne çıktı.
UEFA başkanlığında hangi konular öne çıktı?
Čeferin döneminin temel başlıklarından biri Avrupa futbolunun mevcut lig ve turnuva yapısının korunması oldu. 2019'da UEFA, onun başkanlığında "Together for the Future of Football" adlı beş yıllık stratejisini duyurdu. UEFA daha sonra 2024'te 2030'a kadar uzanan "United for Success" stratejisini yürürlüğe koydu. Bu programlarda futbolun toplumsal rolü, sürdürülebilirlik, kulüp ve milli takım organizasyonlarının geliştirilmesi ile Avrupa futbol modelinin korunması gibi konular öncelikler arasında gösterildi.
Čeferin'in en fazla öne çıktığı tartışmalardan biri Avrupa Süper Ligi projesi oldu. Bazı büyük Avrupa kulüplerinin 2021'de kapalı yapıda yeni bir organizasyon kurma girişimine UEFA sert şekilde karşı çıktı. Čeferin, sportif başarıyla turnuvalara katılım, yükselme-düşme sistemi ve gelir dayanışması gibi ilkelerin Avrupa futbolunun temel unsurları olduğunu savundu. Süper Lig girişimine yönelik muhalefetini sonraki yıllarda da sürdürdü.
Mali sürdürülebilirlik de Čeferin'in başkanlığı boyunca UEFA gündeminin önemli parçalarından biri oldu. Daha önce uygulamaya konulan mali fair play sisteminin güçlendirilmesini savundu; UEFA ilerleyen dönemde kulüplerin gelirleriyle giderleri arasındaki dengeyi ve kadro maliyetlerini kontrol etmeye yönelik kurallarını yeniledi. Čeferin'in yönetimi aynı zamanda UEFA Şampiyonlar Ligi başta olmak üzere Avrupa kupalarının format ve gelir dağılımı konularında büyük değişikliklerin gerçekleştirildiği döneme denk geldi.
Görev süresi ne zaman sona erecek?
Čeferin, 7 Şubat 2019'da UEFA Başkanlığına ikinci kez seçildi. 5 Nisan 2023'te Lizbon'daki 47. UEFA Kongresi'nde tek aday olarak yeniden seçildi ve 2023-2027 dönemi için başkanlık görevini sürdürme yetkisi aldı. Kongrede UEFA'nın 55 üye federasyonu kendisini oybirliğiyle destekledi.
Şubat 2024'te UEFA tüzüğünde yapılan bir değişiklik, 2016'da başladığı ilk kısmi görev döneminin süre sınırına farklı şekilde uygulanmasına imkân tanıdı ve teorik olarak Čeferin'in 2027 sonrasında da aday olmasının önünü açtı. Ancak Čeferin aynı gün yaptığı açıklamada 2027'de yeniden aday olmayacağını duyurdu. Böylece mevcut plan değişmezse UEFA Başkanlığı görevinin 2027'de sona ermesi bekleniyor.
Özel yaşamında evli ve üç çocuk babası olan Čeferin; futbol ve futsalın yanı sıra karate ve motor sporlarıyla da ilgilendi. Slovencenin yanında İngilizce ve İtalyanca konuşabildiği UEFA tarafından belirtilirken, kaynaklarda Sırpça, Hırvatça ve Boşnakçaya da hâkim olduğu aktarılıyor. Hukuk geçmişi ile spor yöneticiliğini birleştiren Čeferin, 2016'dan bu yana Avrupa futbolunun en üst düzey karar mekanizmalarından birinin başında bulunuyor.
