Nepal ile Çin’in Tibet bölgesi arasındaki Himalaya sınırında meydana gelen buzul çökmesinin tetiklediği ani sel ve çamur akıntıları büyük bir yıkıma yol açtı. Nepal Ulusal Afet Risk Azaltma ve Yönetim Kurumu’nun 27 Ağustos’ta paylaşılan verilerine göre ülkede en az 165 kişinin hayatını kaybettiği, 826 kişinin ise kayıp olduğu bildirildi. Çin tarafındaki kayıplar da hesaba katıldığında felaketin boyutu daha da büyüyor.
BUZULDAN KOPAN DEV KÜTLE VADİYE DÜŞTÜ
İlk incelemeler, felaketin sıradan bir muson selinden farklı geliştiğini ortaya koydu. Uydu görüntülerine ilişkin değerlendirmelere göre yaklaşık 5 bin 200 metre yükseklikteki buzulun alt bölümünden büyük bir kütle koptu. Yaklaşık 1.200 metre aşağıdaki vadiye düşen buz ve kaya kütlesi, beraberinde büyük miktarda taş ve tortuyu sürükledi.
Nepal Hidroloji ve Meteoroloji Dairesi yetkililerinin ön değerlendirmesine göre kopan buz ve enkaz, sınırın yaklaşık 20 kilometre yukarısında nehri geçici olarak kapattı. Burada oluşan doğal setin daha sonra yıkılmasıyla biriken su ve moloz, çok kısa sürede aşağı kesimlere yöneldi.
DEPREM SANILDI, USGS DEĞERLENDİRMESİNİ DEĞİŞTİRDİ
Felaketin hemen ardından bölgede deprem meydana geldiğine ilişkin bilgiler gündeme geldi. Ancak ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi’nin değerlendirmesinde, kaydedilen sismik sinyalin bir depremden değil buzul ve kaya kütlesinin çökmesinden kaynaklandığı belirtildi. Böylece seli tetikleyen olayın buzul çökmesi ve ardından gelişen enkaz hareketi olduğu yönündeki bulgular güçlendi.
KÖPRÜLER VE KİLOMETRELERCE YOL YOK OLDU
Su, çamur ve kaya kütlesi Nepal’de Bhote Koshi ve Trishuli nehirlerinin bulunduğu hat boyunca yerleşimleri etkiledi. İlk hasar tespitlerinde en az 19 köprünün ve yaklaşık 40 kilometrelik yolun sel sularıyla kullanılamaz hale geldiği bildirildi. Evler, araçlar ve enerji altyapısı da afetten zarar gördü.
Nepal Elektrik Kurumu, hidroelektrik ve güneş enerjisi tesisleri dahil yaklaşık 430 megavatlık üretim kapasitesinin zarar gördüğünü açıkladı. Üretim, iletim ve dağıtım tesislerindeki hasar nedeniyle bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşandı.
KAYIPLAR ARASINDA YÜZLERCE YABANCI VAR
Afetin meydana geldiği bölge, Himalayalar’daki trekking güzergâhlarının yanı sıra Kailash Mansarovar yönüne giden hacı ve ziyaretçilerin kullandığı geçiş noktalarına yakınlığıyla biliniyor. Nepal’de kayıp olarak bildirilenler arasında çok sayıda yabancı turistin bulunduğu açıklandı. Hindistan, ABD, Avustralya, Birleşik Krallık ve Kanada dahil birçok ülkenin vatandaşları için arama çalışmaları yürütülüyor.
Çin’in Tibet bölgesindeki Gyirong ilçesinde de yüzlerce kişinin kayıp olduğu bildirildi. Çin makamlarının 27 Ağustos sabahındaki açıklamasında Tibet tarafında 3 kişinin yaşamını yitirdiği ve 558 kişinin kayıp olduğu belirtildi. Böylece Nepal ve Tibet birlikte değerlendirildiğinde kayıp sayısının binin üzerine çıktığına ilişkin resmi açıklamalar bulunuyor.
HELİKOPTER VE DRONLARLA ARAMA SÜRÜYOR
Nepal ordusu, polis ve afet müdahale birimleri arama kurtarma çalışmalarını sürdürüyor. Helikopterler, dronlar ve arama köpeklerinin kullanıldığı operasyonlarda ulaşılamayan yerleşimlere havadan erişilmeye çalışılıyor. Yüksek su seviyesi, çamur tabakası, kopan yollar ve hasarlı köprüler ekiplerin çalışmalarını güçleştiriyor.
Çin tarafında da itfaiye, askeri birlikler ve mühendislik ekiplerinden oluşan 1.500’ü aşkın personelin bölgeye yönlendirildiği bildirildi. Yetkililer, nehir yatağındaki yeni tıkanmaların doğal set oluşturabileceği ve ikinci bir taşkın riski yaratabileceği ihtimali nedeniyle aşağı havzadaki bölgeleri yakından izliyor.
GEÇEN YIL AYNI SINIR HATTINDA SEL YAŞANMIŞTI
Nepal-Çin sınırındaki buzulların oluşturduğu risk daha önce de gündeme gelmişti. Bilimsel araştırmalara göre Temmuz 2025’te aynı sınır bölgesindeki iki büyük buzul üstü göl boşalmış, bunlardan biri ciddi can ve altyapı kayıplarına neden olmuştu. Haziran 2026’da yayımlanan bir başka bilimsel çalışma da Çin-Nepal Himalayaları’ndaki buzul göllerinin sınır aşan taşkın riski taşıdığına işaret etmişti.
Uzmanlar, Himalayalar’daki buzulların ve buzul göllerinin değişiminin yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Son felaketin kesin oluş mekanizmasının belirlenmesi için uydu verileri ve saha bulguları üzerindeki incelemeler sürerken, Nepal ve Çin’de öncelik kayıp kişilere ulaşılması ve yeni taşkın riskine karşı güvenliğin sağlanması.
