Sevinç Aktansel Çetinok, Türk tiyatro, sinema ve televizyon dünyasında uzun yıllar oyunculuk yapan sanatçılardan biriydi. 27 Kasım 1937’de İstanbul’da dünyaya gelen Aktansel, özellikle Ankara Devlet Tiyatrosu’ndaki sahne çalışmaları ve 1990’lı yıllardan itibaren geniş kitlelere ulaşan televizyon dizilerindeki rolleriyle tanındı. “Şehnaz Tango”, “Küçük Besleme”, “Asmalı Konak”, “Hayat Bilgisi”, “Sihirli Annem” ve “Bez Bebek” gibi farklı dönemlerin popüler yapımlarında yer aldı. SinemaTürk kayıtlarında gerçek adı Saadet Sevinç Aktansel Çetinok olarak yer alan oyuncunun doğum ve ölüm yeri İstanbul olarak gösteriliyor. SinemaTürk
Sevinç Aktansel kimdir?
Sevinç Aktansel, Vefa Lisesi’nde coğrafya öğretmenliği yapan ve Vefa Spor Kulübü’nün kurucuları arasında bulunan Saim Aktansel’in çocuğu olarak İstanbul’da doğdu. Babası, I. Dünya Savaşı sırasında yedek subay olarak Filistin Cephesi’nde bulundu ve savaş sırasında tutsak düştü. Aktansel’in çocukluk ve gençlik yıllarının ardından mesleki yönünü tiyatro belirledi.
Oyunculuk eğitimini Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Yüksek Bölümü’nde tamamladı. Konservatuvar eğitiminin ardından devlet tiyatrosu geleneği içinde yetişen Aktansel, sahnede hem Türk yazarların eserlerinde hem de dünya tiyatrosunun önemli metinlerinde görev aldı. SinemaTürk kayıtları da eğitimini Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü olarak doğruluyor.
Tiyatro kariyerinde hangi oyunlarda rol aldı?
Aktansel’in sahne kariyeri, özellikle Ankara Devlet Tiyatrosu repertuvarındaki farklı tür ve dönemlerden oyunlarla şekillendi. 1960’ta Eugène Ionesco’nun “Gergedan”ında, 1962’de Friedrich Christoph Förster’in “Robenson Ölmemelidir” oyununda ve Reşat Nuri Güntekin’in eserinden Necati Cumalı’nın tiyatroya uyarladığı “Çalıkuşu”nda sahneye çıktı. 1963 yılında Luigi Pirandello’nun “Size Öyle Geliyorsa Öyledir” ve Gerhart Hauptmann’ın “Rose Bernd” oyunlarında görev aldı.
1964’te August Strindberg’in “Rüya Oyunu” ile Friedrich Dürrenmatt’ın “Yaşlı Bayanın Ziyareti”nde rol alan Aktansel, 1965’te Musahipzade Celal’in “İstanbul Efendisi”nde sahneye çıktı. Sabahattin Kudret Aksal’ın “Kral Üşümesi” 1969’da, Galip Güran’ın “Batak” oyunu ise 1971’de sanatçının repertuvarına girdi. “Çalıkuşu”nun 1973 tarihli Ankara Devlet Tiyatrosu sahnelenişinde de yer aldı. Bu repertuvar, Aktansel’in klasik Türk tiyatrosundan modern Avrupa dramaturjisine uzanan geniş bir sahne deneyimine sahip olduğunu gösteriyor.
Oyuncunun tiyatroyla ilişkisi ileri yaşlarında da sürdü. 2010’da Alman oyun yazarı Theresia Walser’in “King Kong’un Kızları” adlı eserinin İstanbul Devlet Tiyatrosu yapımında rol aldı. Böylece kariyerinin ilk döneminde Ankara Devlet Tiyatrosu repertuvarında yer alan sanatçı, yaşamının son yıllarına kadar sahne çalışmalarını sürdürmüş oldu. Devlet Tiyatroları’nın 2010-2011 sezonu, kurumun çok sayıda yerli ve çeviri eserle faaliyetlerini sürdürdüğü yoğun dönemlerden biriydi.
Televizyon ve sinema kariyeri nasıl gelişti?
Sevinç Aktansel’in geniş televizyon izleyicisi tarafından tanınması özellikle 1990’lı yıllardan sonra hızlandı. 1996’da “Şehnaz Tango”, 1999’da “İlişkiler” ve “Küçük Besleme” gibi dizilerde rol aldı. 2000’li yıllarda ise televizyon çalışmalarının sayısı arttı; “Tatlı Hayat”, “Asmalı Konak”, “Gurbet Kadını”, “Hayat Bilgisi”, “Sihirli Annem”, “Büyük Yalan”, “Kadın Severse” ve “Bez Bebek” gibi yapımlarda kamera karşısına geçti. Dönemin aile, dram ve komedi türündeki çok farklı televizyon projelerinde görev yapması, tiyatro kökenli oyunculuğunu yeni kuşak izleyicilerle buluşturdu.
Aktansel’in ekran kariyerinin en çok hatırlanan rollerinden biri “Bez Bebek” dizisindeki Makbule karakteri oldu. Sanatçının ölümünün ardından yayımlanan haberlerde de özellikle bu karakterle izleyicilerin hafızasında yer ettiği vurgulandı. Bunun yanında “Şehnaz Tango”, “Küçük Besleme”, “Asmalı Konak” ve “Hayat Bilgisi” gibi yüksek izlenirliğe ulaşan dizilerde rol aldığı kaydedildi.
Sanatçı yalnızca televizyon dizileriyle sınırlı kalmadı. 1989 yapımı “Can Şenliği”nden 2000 tarihli “Dar Alanda Kısa Paslaşmalar”a kadar sinema çalışmalarında da yer aldı. 2000’lerde “Gece Yürüyüşü” ve “Kabuslar Evi: Gece Gelen Arkadaşlar” gibi yapımlarda kamera karşısına geçti. Filmografisinde ayrıca “Evdeki Hesap”, “Nasıl Evde Kaldım”, “Şarkılar Seni Söyler”, “Büyümüş de Küçülmüş”, “Aşk Her Yaşta”, “Tutkunum Sana” ve “Acemi Cadı” gibi televizyon yapımları bulunuyor. SinemaTürk, Aktansel’in oyunculuk kariyerinde onlarca ekran yapımını kayıt altına alıyor.
Sevinç Aktansel ne zaman ve neden hayatını kaybetti?
Aktansel’in özel yaşamında ALS hastalığı önemli bir yer tuttu. Eşini 1995 yılında amyotrofik lateral skleroz nedeniyle kaybetti. Yaklaşık 14 yıl sonra kendisine de aynı hastalık teşhisi konuldu. Amyotrofik lateral skleroz, istemli kas hareketlerini yöneten motor sinir hücrelerinin zamanla hasar görmesiyle ilerleyen ciddi bir nörolojik hastalıktır. Aktansel, hastalığının ilerleyen döneminde bakım altında yaşamını sürdürdü.
Sevinç Aktansel, Ağustos 2011’de İstanbul’da tedavi gördüğü bakım evinde hayatını kaybetti. Dönemin basınında sanatçının uzun süredir kas hastalığı nedeniyle tedavi gördüğü bildirildi. Cenaze töreni öncesinde Üsküdar’daki Tekel Sahnesi’nde bir anma programı düzenlendi; ardından Silahtar Abdurrahman Ağa Camii’nde cenaze namazı kılındı ve Aktansel Edirnekapı Mezarlığı’nda toprağa verildi. Törene sanat dünyasından meslektaşları ve yakınları katıldı.
Ailenin ALS ile mücadelesi Aktansel’in vefatından sonra da devam etti. Oğlu Can Çetinok da ALS hastalığına yakalandı ve 2016 yılında yaşamını yitirdi. Sevinç Aktansel ise ardında, 1960’lardan 2010’a uzanan yaklaşık yarım yüzyıllık bir sahne geçmişi ile farklı kuşakların izlediği çok sayıda sinema ve televizyon yapımı bıraktı. Kariyerinin belirleyici özelliği, konservatuvar ve Devlet Tiyatroları geleneğinden gelen sahne deneyimini, daha sonraki yıllarda televizyon ve sinema oyunculuğuyla birlikte sürdürebilmesiydi.
