Çin’in Tibet Özerk Bölgesi ile Nepal sınırı çevresinde peş peşe yaşanan afetlerin ardından bölgede yeni bir sarsıntı kaydedildi. Alman Yer Bilimleri Araştırma Merkezi’ne (GFZ) dayandırılan bilgilere göre Tibet’in kuzeyinde 5.0 büyüklüğünde ve yaklaşık 10 kilometre derinlikte bir deprem meydana geldi. Bölgede aynı zamanda set gölü ve taşkın tehlikesine karşı alarm seviyesi yükseltildi.
Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre Çin Su Kaynakları Bakanlığı, Tibet’teki bir set gölünün taşma tehlikesi nedeniyle 5. seviye sel alarmını devreye aldı. Yerel birimlerden göldeki su seviyesini, yağışları ve olası taşkın risklerini yakından takip etmeleri istendi.
AFETLER NEPAL-TİBET SINIRINDA YOĞUNLAŞTI
Son gelişmeler, Himalayalar’ın Nepal-Tibet sınırındaki geniş bir bölümünde arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü kritik bir döneme denk geldi. Nepal’de 26 Ağustos’ta Bhote Koshi Nehri havzasını etkileyen ani sel; yerleşim alanları, yollar, köprüler ve hidroelektrik altyapısında ağır hasara yol açtı.
Nepal Dışişleri Bakanlığı, 27 Ağustos akşamı yayımladığı resmi güncellemede sel bölgelerinden 359 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığını, 33 ülkeden 596 yabancı uyruklu kişinin ise halen kayıp olduğunu bildirdi. Daha sonraki Nepal Polisi verilerine dayanan yerel haberlerde can kaybının 389’a yükseldiği, 466 yaralının kurtarıldığı belirtildi. Bu nedenle afet bilançosuna ilişkin rakamlar arama çalışmalarının ilerlemesiyle değişmeye devam ediyor.
İLK “DEPREM” SİNYALİNİN KAYNAĞI BUZUL ÇÖKMESİ ÇIKTI
Bölgedeki sismik hareketlilikle sel felaketinin birbirinden ayrılması gerekiyor. GFZ’nin 27 Ağustos’ta yayımladığı bilimsel değerlendirmeye göre 25 Ağustos’ta Nepal-Tibet sınırında dünya genelindeki sismometrelerin kaydettiği ve ilk aşamada 5.2 ile 5.7 büyüklüğünde bir deprem gibi görünen güçlü sinyalin, büyük olasılıkla devasa bir kütle hareketinden kaynaklandığı belirlendi.
GFZ, Langtang masifinin kuzey yamacında dik bir yüzeye tutunan büyük bir buzul parçasıyla altındaki kayanın koparak vadiye düştüğünü değerlendiriyor. Buz, kaya ve tortudan oluşan kütlenin Lende Khola vadisi boyunca ilerleyerek son derece güçlü bir çamur ve taşkın akışına dönüştüğü bildirildi. Kurumun hesaplamalarına göre akışın bazı kesimlerde saniyede 40-50 metreyi, yani saatte 130 kilometreyi aşan hızlara ulaşmış olabileceği belirtiliyor.
UYDU GÖRÜNTÜLERİ FELAKETİN BOYUTUNU ORTAYA KOYDU
Associated Press’in bilim insanları ve uydu görüntülerine dayanan incelemesinde de felaketin başlangıcında Langtang Lirung çevresindeki büyük bir kaya ve buzul çökmesinin bulunduğu değerlendirildi. Kütle hareketinin ardından oluşan enkaz akışı Tibet ve Nepal tarafındaki vadilerden aşağı ilerleyerek nehir yataklarını genişletti, bazı yerleşimleri çamur ve tortu altında bıraktı.
Uzmanlar, Himalayalar’daki buzulların gerilemesi ve yüksek dağlardaki donmuş zeminlerin çözülmesinin kaya ve buz kütlelerinin kararlılığını azaltabileceğine işaret ediyor. Ancak bilim insanları, bu tekil felaket ile iklim değişikliği arasında doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmak için ayrıntılı incelemelerin tamamlanması gerektiğini de vurguluyor.
BÖLGEDE ARTÇI RİSKLER YAKINDAN İZLENİYOR
Çin Deprem Ağları Merkezi’nin Tibet’in Nagqu bölgesinde daha önce 4.7 büyüklüğünde bir deprem bildirmesi ve son olarak 5.0 büyüklüğündeki sarsıntının kaydedilmesi, afetlerin yaşandığı bölgede sismik hareketliliğin de izlenmesine neden oldu. Çinli yetkililerin set gölü için başlattığı takip ise yeni bir taşkının yerleşimlere ulaşmasını önlemeye yönelik erken uyarı çalışmalarının parçası olarak yürütülüyor.
Nepal hükümeti de Bhote Koshi ve bağlantılı nehir sistemlerindeki su seviyeleri ile aşağı havzalardaki taşkın tehlikesinin sürekli izlendiğini açıkladı. Ulaşımın kesildiği dağlık bölgelerde güvenlik güçları, afet yönetimi ekipleri ve sağlık birimleri arama kurtarma ve yardım çalışmalarını sürdürüyor.
