Alanya’da Akdeniz foklarının barındığı mağaralarda zemin düzenlemesi yapılıp fotokapanlar kuruldu; insan girişini önlemek için koruma alanlarına uyarı tabelaları yerleştirildi.
Çalışmaya ilişkin aktarılan bilgilere göre, Alanya Doğa Koruma ve Milli Parklar Şefliği bünyesinde oluşturulan Akdeniz Foku Koruma ve Envanter Çalışma Grubu, uzman hidrobiyologların katılımıyla tescilli mağaralarda düzenleme yaptı. Fokların barınma ve üremesine uygun koşulların desteklenmesini amaçlayan uygulamada, hareket algılandığında kayıt alan fotokapanlar yerleştirildi.
MAĞARALARA ÇEKİLMELERİNİN ARKASINDA İNSAN BASKISI VAR
Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, kıyılardaki yapılaşma ve turizm baskısının fokları mağaralara sığınmaya zorladığını belirtti. Kıraç’ın değerlendirmesine göre, hayvanların bu alanlarda görülmesi, yaşam alanlarının yalnızca mağaralardan oluştuğu anlamına gelmiyor.
SAD-AFAG’ın tür bilgileri de korumanın kıyıların bütününü kapsaması gerektiğini gösteriyor. Derneğe göre foklar beslenmek için kumluk ve çakıllık kıyılar ile nehir ağızlarını da kullanabiliyor; doğallığını koruyan, sakin ve yapılaşmamış kayalık sahiller ise temel yaşam alanlarını oluşturuyor.
GÜNCEL KÜRESEL TAHMİN 800–1.000 BİREY
Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) internet sitesinde 20 Mart 2026’da yayımlanan bilgilendirmede, Akdeniz fokunun dünya nüfusu yaklaşık 800–1.000 birey olarak veriliyor. Bu tahmin Alanya’daki fok sayısını değil, türün küresel nüfusunu ifade ediyor. Dolayısıyla “900’ü geçmiyor” ifadesi güncel tahmin aralığını tam olarak yansıtmıyor.
YASAK YALNIZCA MAĞARAYA GİRMEKLE SINIRLI DEĞİL
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024/20 sayılı, 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği’nin 8’inci maddesi, fokların yaşadığı kıyı mağaraları için açık kısıtlamalar içeriyor. Bu mağaralarda ışık kullanmak, dalış yapmak, yüzerek veya deniz aracıyla içeri girmek yasak. Mağara girişlerinde beklemek ve demirlemek de yasak kapsamında bulunuyor.
Alanya’daki izleme uygulamasının başka kıyılarda da örnekleri var. Akdeniz Koruma Derneği’nin yayımladığı çalışma bilgilerine göre, 2017–2021 döneminde Gökova Körfezi’ndeki beş mağarada 18 farklı fok tanımlandı; bu mağaralardan üçünün üreme amacıyla kullanıldığı belirlendi. Bu tür kayıtlar, mağaraları kullanan bireylerin ve üreme alanlarının belirlenmesine katkı sağlıyor.
