Çalışma hayatındaki kadınlara tanınan doğum borçlanması hakkı, eksik prim günlerini tamamlama ve belirli koşulların sağlanması halinde daha erken emekli olma imkânı sunuyor. Uygulama, diğer bazı borçlanma türlerine göre daha düşük maliyetli olmasıyla da dikkat çekiyor.
Doğum borçlanması sayesinde kadın sigortalılar, her çocuk için en fazla 720 gün (2 yıl) olmak üzere prim satın alabiliyor. Bu süreler emeklilik hesabına eklenerek eksik prim günlerinin tamamlanmasına katkı sağlıyor.
Kimler doğum borçlanması yapabiliyor?
Doğum borçlanmasından SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında bulunan kadın sigortalılar yararlanabiliyor. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyen Bağ-Kur'lular da bu haktan faydalanabiliyor.
Ancak uygulamadan yararlanabilmek için doğumun, ilk sigorta giriş tarihinden sonra gerçekleşmiş olması gerekiyor. Doğumdan önce sigorta tescilinin yapılmış ve en az bir gün prim ödenmiş olması da aranan temel şartlar arasında yer alıyor.
Her çocuk için 720 gün prim hakkı
Sistem kapsamında her çocuk için en fazla 720 gün borçlanma yapılabiliyor. En fazla üç çocuk için kullanılabilen bu hak sayesinde toplam 2 bin 160 güne kadar prim kazanılabiliyor.
Borçlanma yapılacak dönemde annenin çalışmamış ve adına uzun vadeli sigorta primi yatırılmamış olması gerekiyor. Çalışılan veya prim ödenen süreler borçlanma hesabına dahil edilmiyor.
EYT kapsamında avantaj sağlayabiliyor
Doğum borçlanması, bazı kadın sigortalılar açısından Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamına girme fırsatı da sunabiliyor.
Özellikle staj sigortası ile normal sigorta başlangıcı arasında doğum yapan kadınlar, yaptıkları borçlanma kadar sigorta başlangıç tarihini geriye çekebiliyor. Böylece gerekli şartların oluşması halinde sigorta başlangıcını 8 Eylül 1999 öncesine taşıyarak EYT hükümlerinden yararlanma imkânı doğabiliyor.
Evlat edinen anneler de yararlanabiliyor
Doğum borçlanması yalnızca biyolojik anneleri kapsamıyor. İki yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen sigortalı kadınlar da belirlenen şartları taşımaları halinde bu haktan yararlanabiliyor.
Öte yandan bakıma muhtaç engelli çocuğu bulunan anneler için de özel düzenleme bulunuyor. Gerekli şartların sağlanması halinde çalışma sürelerine ilave prim eklenebiliyor ve emeklilik yaşı belirli oranlarda düşürülebiliyor.
Doğum borçlanmasının güncel maliyeti
Doğum borçlanması tutarı, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. Güncel hesaplamaya göre iki yıllık tam doğum borçlanmasının maliyeti yaklaşık 253 bin 670 lira seviyesinde bulunuyor.
Diğer bazı borçlanma türlerine kıyasla daha düşük ödeme gerektiren sistem sayesinde iki yıllık borçlanmada yaklaşık 103 bin liralık maliyet avantajı sağlanabiliyor. Bu nedenle emeklilik planlaması yapan birçok kadın için doğum borçlanması önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor.
