ANTALYA İBRADI’NIN ÜRÜNLÜ MAHALLESİ’NDE YETİŞTİRİLEN BURSA SİYAH İNCİRİNDE AŞIRI SICAK, YAZ YAĞMURLARI VE DOLU VERİMİ VURDU. ÜRETİCİ MESUT ŞANLI, GEÇEN YIL 15 TON ÜRÜN ALDIĞI BAHÇEDE BU SEZON HASADIN 7-8 TONA GERİLEMESİNİ BEKLİYOR.
Antalya İbradı’ya bağlı yaklaşık 800 rakımlı Ürünlü Mahallesi’nde Bursa siyah inciri yetiştiren üreticiler için sezon beklendiği gibi gitmedi. Sezon başında geçen yıla göre yaklaşık yüzde 30 rekolte artışı bekleyen üretici Mesut Şanlı, aşırı sıcakların ardından ağaçlardaki ham incirlerin önemli bölümünün döküldüğünü söyledi. Yaz yağmurları ve dolu da bahçedeki kaybı artırdı.
15 TONLUK HASAT 7-8 TONA GERİLEYEBİLİR
Şanlı'nın 20 dönümlük bahçesinde yaklaşık 200 Bursa siyah inciri ağacı bulunuyor. Geçen sezon yaklaşık 15 ton ürün aldığını belirten Şanlı, bu yıl hasadın 7-8 ton arasında kalacağını tahmin ediyor. Şanlı, “Geçen yıla göre bu yıl rekoltede yüzde 30 civarında bir artış bekliyorduk. Fakat sonradan mevsim normallerinin üzerinde aşırı sıcaklar olmasından dolayı incirlerimizin yarısı döküldü. Hasatta bu yıl yüzde 50 oranında düşüş bekliyoruz” dedi.
Bahçedeki yaklaşık 80 ağacın gençleştirme çalışması kapsamında bulunması da toplam ürün miktarını etkiliyor. Buna karşılık ağaçlarda daha az meyve kalması, gelişimini sürdüren incirlerin daha iri olmasına imkan sağlayabiliyor. Şanlı da kalan ürünlerin geçen yıla göre daha büyük olmasını beklediklerini söyledi.
ERKEK İNCİR NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Ürünlü'deki kayıpta sıcaklığın yanında ilekleme olarak bilinen döllenme süreci de öne çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı araştırma birimlerinin yetiştiricilik bilgilerine göre Bursa Siyahı, ekonomik ürün oluşturabilmesi için döllenmeye ihtiyaç duyan çeşitler arasında yer alıyor. Erkek incirlerden çıkan ilek arıcıkları poleni dişi incir meyvelerine taşıyor. Bu nedenle doğru zamanda ve sağlıklı erkek incir kullanılması doğrudan meyve tutumunu etkiliyor.
Şanlı, Ürünlü'de tohumlama amacıyla kullandıkları erkek incirlerin erken kuruduğunu ve yerine yenilerini asamadıklarını belirterek, “Yaz yağmurları yağdı, dolu etkiledi. Erkek incirler de kurudu. Tohumlama yaptığımız erkek incirler erken kurudu, yerine yenisini asamadık. Dolayısıyla incirlerin dökülmesine neden oldu. Meyve az olacak” ifadelerini kullandı.
İLEKLEMEDE ZAMANLAMA VE SAĞLIKLI MEYVE BELİRLEYİCİ
Tarım ve Orman Bakanlığının üreticilere yönelik teknik bilgilendirmelerinde, ileklemede kullanılacak erkek incirlerin canlı, hastalıksız ve yeterli polene sahip olması gerektiği belirtiliyor. Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de 2026 üretim sezonunda Bursa Siyahı için sağlıklı ilek kullanımına yönelik kontroller ve üretici eğitimleri yürüttü. Bakanlık birimleri yağışlı ve rüzgarlı havalarda ileklemenin yapılmamasını, eski ileklerin ağaçlardan uzaklaştırılmasını ve hastalık belirtisi taşıyan meyvelerin kullanılmamasını öneriyor. Bu uygulamalar, özellikle Bursa Siyahı gibi döllenmeye bağımlı çeşitlerde ürün tutumunun korunması açısından önem taşıyor.
BURSA SİYAHI SOFRALIK İNCİRDE ÖNE ÇIKIYOR
Bursa Siyahı yalnızca yetiştirildiği bölge açısından değil, Türkiye'nin sofralık incir ticareti bakımından da değer taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığının 2025-2029 İncir Sektör Politika Belgesi'nde, Türkiye'den ihraç edilen taze incirin çok büyük bölümünü Bursa yöresinde yoğunlaşan Bursa Siyahı çeşidinin oluşturduğu belirtiliyor. Meyvenin iri yapısı, koyu mor-siyaha yaklaşan kabuğu ve taze tüketime uygun özellikleri pazardaki değerini artırıyor. Ürünün raf ömrünün sınırlı olması ise hasattan pazarlamaya kadar geçen sürede dikkatli bir zincir kurulmasını gerektiriyor.
ÜRETİCİ İÇİN KAYIP SADECE TONAJLA SINIRLI DEĞİL
İncirde meyve dökümü arttığında ekonomik etki yalnızca toplam hasat miktarında görülmüyor. Sofralık üretimde meyvenin iriliği, görünümü, dayanıklılığı ve pazara uygunluğu da üreticinin elde edeceği geliri belirleyen unsurlar arasında bulunuyor. Bu nedenle bahçelerde doğru ilekleme, hastalık ve zararlı takibi, toprak ve bitki besleme uygulamalarının kontrollü yürütülmesi ile aşırı hava olaylarına karşı mümkün olan koruyucu tedbirlerin alınması üretim planlamasının temel parçaları arasında yer alıyor.
ÜRUNLÜ'DE ÜRETİM DOĞAL BESLEMEYLE SÜRÜYOR
Mesut Şanlı, Ürünlü'deki kendi bahçelerinde fenni gübre kullanmadıklarını, ağaçları hayvan gübresiyle beslediklerini söyledi. Yaklaşık 800 metre rakımdaki mahallenin koşullarının yıllar içinde Bursa siyah incirine uygun hale geldiğini ifade eden Şanlı, bölgenin ikliminin ürünün lezzet ve aromasına katkı sağladığını belirtti. Bu sezon miktar açısından ciddi kayıp bekleyen üreticinin umudu ise ağaçlarda kalan incirlerin daha iri ve kaliteli gelişmesi.
İKLİM KOŞULLARI HASAT PLANINI DOĞRUDAN ETKİLİYOR
İbradı'daki örnek, sofralık incir üretiminde sıcaklık, yağış, dolu ve döllenme sürecinin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini gösteriyor. Özellikle meyve tutumu dönemindeki olumsuz hava koşulları ile erkek incirlerin zamanından önce kuruması aynı sezonda birleştiğinde üreticinin müdahale alanı daralabiliyor. Ürünlü'de sezon başındaki artış beklentisinin yerini yaklaşık yarı yarıya hasat kaybına bırakması da bu hassas üretim zincirinin sahadaki karşılığını ortaya koyuyor.
