Antalya’da tarımsal maliyetleri değerlendiren Ali Çandır, Temmuz 2026’da Tarım-GFE’nin aylık yüzde 0,20, yıllık yüzde 27,62 arttığını açıkladı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre, üreticilerin kullandığı mal ve hizmetlerde maliyet artışı yıllık bazda sürerken aylık yükseliş sınırlı kaldı. Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi Başkanı Ali Çandır, son verileri geçmiş yılların temmuz aylarıyla karşılaştırdı.
AYLIK ARTIŞ SERİNLEDİ, YILLIK MALİYET YÜKSEK KALDI
TÜİK verileri, Tarım-GFE’nin temmuzda bir önceki aya göre yüzde 0,20, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 27,62 yükseldiğini gösterdi. Çandır’ın hesaplamasına göre yüzde 0,20’lik aylık değişim, endeksin ölçülmeye başladığı 2015’ten bu yana temmuz ayları içindeki en düşük artış oldu.
Çandır, son 10 yılın temmuz aylarında aylık Tarım-GFE artışının ortalama yüzde 2,43 olduğunu belirtti. Yıllık yüzde 27,62’lik yükseliş de 10 yıllık temmuz ortalaması olan yüzde 33,68’in altında kaldı. Böylece temmuzda hem aylık hem yıllık maliyet artış hızı uzun dönem ortalamalarının altında gerçekleşti.
ENERJİ YÜKSELDİ, GÜBRE VE YEM GERİLEDİ
Alt kalemlerde aynı yönde bir seyir görülmedi. Temmuzda enerji maliyetleri aylık yüzde 4,82 ile öne çıkarken tohum yüzde 0,74, tarımsal ilaç yüzde 1,31 ve diğer girdiler yüzde 1,47 arttı. Buna karşılık gübre fiyatları yüzde 3,16, yem yüzde 1,64 ve veteriner hizmetleri yüzde 1,05 geriledi.
Yıllık karşılaştırmada ise bütün bu temel kalemlerde artış devam etti. Gübre yüzde 33,07, enerji yüzde 30,04, tohum yüzde 29,92, yem yüzde 26,89, veteriner hizmetleri yüzde 22,70 ve tarımsal ilaçlar yüzde 22,69 yükseldi. Diğer girdiler grubundaki yıllık artış yüzde 32,96 olarak hesaplandı.
ÜRETİCİ FİYATI İLE GİRDİ MALİYETİ AYRIŞTI
Tarım sektöründeki maliyet tablosunun diğer tarafında üreticinin sattığı ürünlerin fiyat hareketi bulunuyor. TÜİK’in Temmuz 2026 Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) verisine göre üretici fiyatları aylık yüzde 2,31, yıllık yüzde 18,81 arttı.
Çandır, Tarım-ÜFE’deki yıllık artışın geçmiş 15 yılın temmuz ortalaması olan yüzde 27,1’in altında kaldığına işaret etti. Tarım-GFE’de yıllık artışın yüzde 27,62, Tarım-ÜFE’de ise yüzde 18,81 olması, temmuz verilerinde girdi maliyetleri ile üretici fiyatlarının yıllık değişimi arasında yaklaşık 8,8 puanlık fark oluştuğunu gösterdi.
HAZİRANDA MALİYETLER GERİLEMİŞTİ
Tarım-GFE bir önceki ay farklı bir görünüm sergilemişti. Haziran 2026’da endeks aylık yüzde 0,92 gerilerken yıllık yüzde 32,06 artmıştı. Temmuzda endeks yeniden aylık artıya geçti ancak yıllık artış hızı yüzde 27,62’ye geriledi.
Çandır’ın değerlendirmesine göre uzun dönem ortalamalarının altına inen artış hızı olumlu bir değişime işaret etse de üreticinin maliyet baskısı sona ermiş değil. Özellikle enerji, gübre, tohum ve yem gibi üretimin temel girdilerindeki yıllık yükselişler, Antalya’daki tarımsal işletmeler açısından maliyetlerin izlenmeye devam edeceğini gösteriyor.
