ALTSO verilerine göre Alanya’da 2024’te yeni ticaret sicili kayıtları gerilerken terk işlemleri arttı; limited ve anonim şirketlerde değişim daha belirgin oldu.
ALANYA’DA BİR YILDA NE DEĞİŞTİ?
Alanya Ticaret ve Sanayi Odası’nın (ALTSO) 2024 Ekonomik Raporu’nda yer alan Alanya Ticaret Sicil Müdürlüğü verilerine göre 2024 yılında 1.085 yeni kayıt ve 582 terk işlemi yapıldı. 2023 yılında ise yeni kayıt sayısı 1.532, terk sayısı 475’ti. Böylece sicildeki yeni kayıtlar bir yılda yüzde 29,2 azalırken terk işlemleri yüzde 22,5 arttı.
Bu rakamların tamamını doğrudan “kurulan ve kapanan şirket” olarak değerlendirmemek gerekiyor. ALTSO’nun yeni kayıt ve terk toplamları limited ve anonim şirketlerin yanında bunların şubelerini, gerçek kişi işletmelerini, kooperatifleri ve diğer bazı sicil işlemlerini de kapsıyor. Bu nedenle şirketlerdeki değişimi görmek için tüzel kişiliğe sahip limited ve anonim şirketleri ayrıca incelemek daha net bir tablo veriyor.
SADECE LİMİTED VE ANONİM ŞİRKETLERDE TABLO NASIL?
ALTSO’nun 2024 yılı tür bazındaki kayıtlarına göre Alanya’da 634 limited ve 52 anonim şirket yeni kayda girdi. Böylece şubeler hariç yeni limited ve anonim şirket sayısı 686 oldu. Aynı yıl 301 limited ve 18 anonim şirketin kaydı kapandı; bu iki şirket türündeki toplam kapanış 319 olarak gerçekleşti.
2023’te ise ALTSO kayıtlarında 1.102 limited ve 76 anonim şirket kuruluşu bulunuyordu. Şubeler hariç toplam 1.178 yeni şirket kaydedilmişti. Aynı dönemde 188 limited ve 23 anonim şirket olmak üzere 211 şirketin kaydı kapanmıştı. Buna göre 2024’te limited ve anonim şirket kuruluşları 2023’e kıyasla yüzde 41,8 azalırken kapanışlar yüzde 51,2 arttı.
YENİ KURULANLAR KAPANANLARI GEÇTİ Mİ?
Şubeler hariç limited ve anonim şirketler üzerinden bakıldığında 2023 yılında yeni kuruluşlarla kapanışlar arasındaki fark 967 şirketti. 2024 yılında bu fark 367 şirkete geriledi. Dolayısıyla yeni şirket sayısı kapanan şirket sayısının üzerinde kalmaya devam etti ancak iki sayı arasındaki makas bir önceki yıla göre belirgin biçimde daraldı.
ALTSO’nun tüm ticaret sicili kayıtları esas alındığında da benzer yön görülüyor. Yeni kayıt eksi terk hesabı 2023 yılında 1.057 iken 2024 yılında 503’e düştü. Bu hesap şirket stokundaki kesin net değişim olarak değil, ilgili yıllardaki yeni kayıt ve terk işlemleri arasındaki fark olarak okunmalı; çünkü sicil hareketlerinin içinde şirket şubeleri ve farklı işletme türleri de bulunuyor. Alanya’da esnaf ve şirket sayısının sektörlere göre nasıl değiştiğini daha önce aktarmıştık.
ANTALYA VE TÜRKİYE’DE EĞİLİM NASILDI?
Alanya’daki gerileme, aynı dönemde Türkiye genelindeki şirket kuruluşlarındaki düşüşten daha belirgin oldu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği verilerini aktaran ALTSO 2024 Ekonomik Raporu’na göre Türkiye’de 2024 boyunca 115.463 şirket kuruldu; 2023’teki 128.528 şirkete göre düşüş yüzde 10,2 oldu. Kapanan şirket sayısı ise 2023’te 25.883 iken 2024’te 31.416’ya çıkarak yüzde 21,4 arttı.
Daha güncel bölgesel veri de şirket hareketliliğinin sürdüğünü gösteriyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı’nın verilerine göre Antalya, Isparta ve Burdur’dan oluşan Batı Akdeniz Bölgesi’nde 2025 yılında 5.037 şirket ve 719 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Bu veri Alanya’ya özel olmadığı için ilçedeki 2025 şirket kuruluş sayısı olarak kullanılamaz.
ALANYA’DA ŞİRKET NASIL KURULUYOR?
Şirket kuruluş süreci Ticaret Bakanlığı’nın Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden başlatılabiliyor. Bakanlığın MERSİS iş akışına göre kuruluş veya değişiklik başvurusu elektronik ortamda hazırlanıyor; şirket sözleşmesi oluşturulduktan sonra ticaret sicili aşamasına geçiliyor. Tescil sonrasında kuruluş bilgileri vergi idaresine ve ilgili sistemlere elektronik ortamda aktarılıyor.
Alanya’da tescil işlemleri için yetkili kurum Alanya Ticaret Sicili Müdürlüğü ve ALTSO. ALTSO’nun güncel kuruluş rehberine göre limited şirketlerde en az 50 bin TL, anonim şirketlerde ise en az 250 bin TL sermaye gerekiyor. Limited şirketin yeni kayıt işlemlerinde dilekçe, oda kayıt beyannamesi, taahhütname, şirket sözleşmesi ve gerekli durumlarda imza beyannamesi gibi belgeler isteniyor. Yetki kabulü de MERSİS üzerinden elektronik olarak yapılabiliyor.
KURULUŞ MALİYETİ NE KADAR?
ALTSO’nun 2026 yılı tahmini işlem ücretleri tarifesinde limited şirket yeni kaydı için oda işlem ücreti 23.750 TL, tahmini ilan ücreti 5.000 TL olarak gösteriliyor; ayrıca sermayenin on binde dördü oranında Rekabet Kurumu payı bulunuyor. Tarife ve şirketin özellikleri maliyeti değiştirebildiğinden başvuru öncesinde güncel tutarın ALTSO’dan kontrol edilmesi gerekiyor.
BAŞVURU İÇİN KİME SORULUR?
Alanya Ticaret ve Sanayi Odası, Atatürk Caddesi No:19, 07400 Alanya/Antalya adresinde hizmet veriyor. Odaya 0 242 512 16 97 numaralı telefondan ulaşılabiliyor. Kuruluş işlemi öncesinde MERSİS üzerinden başvuru hazırlanabilir; şirket türüne göre güncel belge listesi ALTSO’nun Ticaret Sicil Hizmetleri bölümünden kontrol edilebilir.
BU VERİLER NEREDEN ALINIR?
Alanya’ya ilişkin 2023 ve 2024 şirket ve ticaret sicili verilerinin ana kaynağı Alanya Ticaret ve Sanayi Odası’nın Ekonomik Raporları ile Alanya Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarıdır. ALTSO’nun 2024 raporu 17 Eylül 2025’te yayımlandı. Türkiye karşılaştırması için TOBB’un kurulan-kapanan şirket istatistikleri, bölgesel karşılaştırma için Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı verileri, kuruluş işlemleri için ise Ticaret Bakanlığı MERSİS sistemi kullanılabilir. Alanya’ya özel 2025 tam yıl şirket kuruluş-terk tablosu ALTSO’nun yayımlanmış ekonomik raporları arasında henüz yer almadığından, 2025 bölge verileri ilçeye aitmiş gibi değerlendirilmemelidir.
