Ömer Halisdemir, 20 Şubat 1974’te Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Çukurkuyu beldesinde doğan ve Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde uzun yıllar görev yapan Türk askeridir. Piyade Astsubay Kıdemli Başçavuş rütbesindeki Halisdemir, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sırasında Ankara’daki Özel Kuvvetler Komutanlığında üstlendiği kritik görevle Türkiye’nin yakın tarihinin en çok anılan askerlerinden biri oldu. Darbe girişiminin yaşandığı gece, Özel Kuvvetler Komutanlığını ele geçirmek amacıyla karargâha gelen Tuğgeneral Semih Terzi’yi, dönemin Özel Kuvvetler Komutanı Zekai Aksakallı’nın emri üzerine vurdu; hemen ardından Terzi’nin beraberindeki askerlerin ateşi sonucu hayatını kaybetti.
Ömer Halisdemir kimdir?
Yedi çocuklu bir ailenin çocuğu olan Ömer Halisdemir, çocukluk ve gençlik yıllarını Çukurkuyu’da geçirdi. Ailesinin geçimine katkıda bulunmak için okul yıllarında çobanlık yaptığı, kardeşlerinin anlatımlarında da ailenin sınırlı imkânlarla yaşamını sürdürdüğü aktarılmıştır. Küçük yaşlardan itibaren askerlik mesleğine ilgi duyduğu belirtilen Halisdemir, daha sonra Türk Silahlı Kuvvetlerine katılarak profesyonel askerlik kariyerine başladı. Hatice Halisdemir ile evlenen Halisdemir’in Elifnur ve Doğan Ertuğrul adlarında iki çocuğu oldu.
Askerlik yaşamında Türkiye içinde ve dışında farklı görevlerde bulunan Halisdemir, Özel Kuvvetler Komutanlığı bünyesinde görev yaptı. Babası Hasan Hüseyin Halisdemir’in aktardığı bilgilere göre, daha sonra 15 Temmuz gecesi karşı karşıya geleceği Semih Terzi ile geçmiş yıllarda Afganistan’da da görev yapmıştı. Halisdemir’in meslek yaşamının kamuoyunda ayrıntılarıyla tanınması ise ölümünün ardından, 15 Temmuz gecesindeki olayların soruşturma ve yargılama süreçlerinde ortaya çıkan tanık anlatımları ve belgelerle gerçekleşti.
15 Temmuz gecesi Özel Kuvvetler Komutanlığında ne yaşandı?
15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sırasında Özel Kuvvetler Komutanlığı, Ankara’daki kritik askerî merkezlerden biriydi. Tuğgeneral Semih Terzi ve beraberindeki Özel Kuvvetler personeli Diyarbakır’dan Ankara’ya hareket etti. Terzi’yi taşıyan uçak 16 Temmuz’un ilk saatlerinde Etimesgut’a ulaştı; buradan helikopterlerle Gölbaşı’ndaki Özel Kuvvetler Komutanlığına geçildi. Anadolu Ajansının darbe girişiminin kronolojisine ilişkin haberlerinde, Terzi ve ekibinin Özel Kuvvetler Komutanlığının kontrolünü ele geçirmek amacıyla hareket ettiği aktarılıyor.
Dönemin Özel Kuvvetler Komutanı Zekai Aksakallı, karargâhta bulunan Ömer Halisdemir ile gece boyunca telefonla temas kurdu. Daha sonraki mahkeme ifadelerine göre Aksakallı ve beraberindeki personel, Halisdemir ile birkaç kez görüştü ve karargâhtaki gelişmeler hakkında bilgi aldı. Son görüşmelerden birinde Halisdemir’e Semih Terzi’nin darbe girişiminin içinde olduğu bildirilerek Terzi’yi etkisiz hâle getirme emri verildi. Yargılama sürecinde dinlenen tanıklar, Halisdemir’in bu emri tereddüt etmeden yerine getirdiğini anlattı.
Ömer Halisdemir Semih Terzi’yi nasıl durdurdu?
Ömer Halisdemir, 16 Temmuz 2016’nın ilk saatlerinde Özel Kuvvetler Komutanlığı yerleşkesinde Semih Terzi ve beraberindeki grubun gelmesini bekledi. Terzi karargâha ulaştığında yanına yaklaşarak ateş açtı ve onu ağır yaraladı; Terzi daha sonra hayatını kaybetti. Bu müdahale, Özel Kuvvetler Komutanlığının darbe girişimine katılan grubun kontrolüne geçmesini engelleyen kritik gelişmelerden biri olarak kayıtlara geçti. Zekai Aksakallı da sonraki yıllarda yaptığı açıklamalarda, Terzi’nin durdurulmasının 15 Temmuz gecesinin önemli kırılma noktalarından biri olduğunu ifade etti.
Terzi’nin vurulmasının hemen ardından beraberindeki askerler Halisdemir’e ateş açtı. Soruşturma ve dava dosyalarına yansıyan bilgilere göre Halisdemir çok sayıda kurşunla vuruldu ve olay yerinde hayatını kaybetti. Halisdemir’in ölümüne ilişkin yargılama, Ankara’da 15 Temmuz sonrasında açılan önemli davalardan biri oldu. Olay yerinde bulunan ve Halisdemir’e ateş açan askerlerin eylemleri mahkeme sürecinde ayrıntılı biçimde incelendi; sanıkların ifadeleri, tanık anlatımları ve olayın askerî komuta zincirindeki yeri dava dosyasına girdi.
Özel Kuvvetler Komutanlığında Terzi’nin vurulmasının ardından darbe girişimine karşı olan askerler karargâhta yeniden kontrol sağlamaya yönelik harekete geçti. İlerleyen saatlerde darbe girişimine katılan personelin bir bölümü etkisiz hâle getirildi, bir bölümü ise teslim oldu. Halisdemir’in eylemi, bu nedenle yalnızca Semih Terzi’nin durdurulması açısından değil, Özel Kuvvetler Komutanlığının darbecilerin yönetimine geçmesinin önlenmesi bakımından da 15 Temmuz gecesinin kritik olaylarından biri olarak değerlendirildi.
Ömer Halisdemir’in adı nasıl yaşatıldı?
Halisdemir’in ölümünün ardından Türkiye’nin farklı bölgelerinde meydanlara, caddelere, okullara, öğrenci yurtlarına, parklara ve çeşitli kamu yapılarına adı verildi. Memleketi Niğde’de de anısına çeşitli düzenlemeler yapıldı. Niğde Üniversitesinin adı, 7 Eylül 2016 tarihli 6745 sayılı Kanun kapsamında Ömer Halisdemir Üniversitesi olarak değiştirildi; 2017’de yapılan yeni düzenlemeyle kurumun adı Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi oldu. Üniversite, isim değişikliğinin Halisdemir’in hatırasını gelecek kuşaklara taşımak amacıyla gerçekleştirildiğini resmi tarihçesinde belirtiyor.
Halisdemir’in doğduğu Çukurkuyu’daki kabri, 15 Temmuz yıl dönümleri başta olmak üzere çok sayıda ziyaretçiyi ağırlamayı sürdürdü. Memleketinde oluşturulan Şehit Ömer Halisdemir Kültür Merkezi’nde de kişisel eşyaları ve hatırasına ilişkin materyaller sergilenerek yaşam öyküsünün gelecek kuşaklara aktarılması amaçlandı. 2026’da, darbe girişiminin onuncu yıl dönümü öncesinde de Halisdemir’in kabri ve adına oluşturulan mekânlarda anma etkinlikleri gerçekleştirildi.
Halisdemir’in anısı kültür ve sanat çalışmalarına da konu oldu. Dursun Ali Erzincanlı tarafından kaleme alınan “30 Kuş” adlı şiir ve bu eserden hareketle hazırlanan yapımlar, onun 15 Temmuz gecesindeki eylemini konu aldı. Hemşehrisi sanatçı Ali Ercan da “Ömer Halisdemir Ağıdı” adlı eseri seslendirdi. Mersin’in Toroslar ilçesindeki Şehitler Parkı’nda heykeli dikilirken Niğde’de adına bir hatıra ormanı oluşturuldu. Fırat Kalkanı Operasyonu’nda görev yapan bazı Özel Kuvvetler personelinin üniformalarında da “Şehit Ömer Halisdemir” yazılı apoletler taşındı.
Ömer Halisdemir neden Türkiye’nin yakın tarihinde önemli bir isimdir?
Ömer Halisdemir’in Türkiye’nin yakın tarihindeki yeri, 15 Temmuz 2016 gecesinde aldığı emir üzerine hayatını kaybetme riskini bilerek Semih Terzi’ye müdahale etmesine dayanıyor. Terzi’nin Özel Kuvvetler Komutanlığını kontrol altına almasının engellenmesi, darbe girişiminin Ankara’daki askerî merkezlerdeki seyri açısından önemli sonuçlar doğurdu. Dönemin Özel Kuvvetler Komutanı Zekai Aksakallı, yıllar sonra da Halisdemir’in müdahalesini darbe girişiminin kritik dönüm noktalarından biri olarak değerlendirdi.
20 Şubat 1974’te başlayan yaşamı 16 Temmuz 2016’da 42 yaşındayken sona eren Ömer Halisdemir, ölümünün ardından özellikle 15 Temmuz anma programlarının simge isimlerinden biri hâline geldi. Adının üniversiteden okullara ve kamusal alanlara kadar çok sayıda yerde yaşatılması, onun hatırasının kurumsal ve toplumsal düzeyde kalıcı hâle gelmesini sağladı. Halisdemir’in yaşam öyküsü bugün, çocukluk yıllarından askerlik mesleğine ve 15 Temmuz gecesindeki son görevine uzanan çizgisiyle Türkiye’nin yakın dönem askerî ve siyasi tarihinin önemli biyografilerinden biri olarak anılmaktadır.
Metni daha tarafsız ve ölçülü yazTekrarları azaltıp metni kısaltMetni daha tarafsız ve ölçülü yazTekrarları azaltıp metni kısaltOlay kronolojisini daha net sırala