Türkiye'nin 2025 yılı tarımsal hasılası 83,2 milyar dolara ulaştı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Dünya Bankası verilerine dayandırdığı açıklamasında Türkiye'nin bu rakamla dünyada 7'nci, Avrupa'da ise birinci sırada yer aldığını bildirdi.
2002'DEN 2025'E TARIMSAL HASILA ÜÇ KATTAN FAZLA ARTTI
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesinde düzenlenen “Dijital Vatan, Yeşil Vatan ve Dezenformasyonla Mücadele” başlıklı özel derste konuşan Yumaklı, Türkiye'nin 2002 yılında 24,5 milyar dolarlık tarımsal hasılayla dünya sıralamasında 12'nci olduğunu söyledi. Bakanlığın Temmuz ayında paylaştığı verilere göre tarımsal hasıla 2023'te 72,9 milyar dolara ulaşarak Türkiye'yi 8'inci sıraya taşımıştı. 2025'te ise hasılanın ilk kez 80 milyar dolar sınırını aşmasıyla Türkiye 7'nci sıraya yükseldi.
Tarım ve Orman Bakanlığının Dünya Bankası'nın 2025 verilerine dayandırdığı sıralamada ilk basamakta 1,29 trilyon doların üzerindeki tarımsal hasılasıyla Çin bulunuyor. Türkiye ise 83,2 milyar dolarlık değerle Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada gösteriliyor.
HASILA REKORUNA RAĞMEN ÜRETİM MİKTARLARI GERİLEDİ
Tarımsal hasıladaki dolar bazlı yükseliş, bütün ürün gruplarında üretimin arttığı anlamına gelmiyor. TÜİK'in 2025 Bitkisel Üretim İstatistikleri, aynı yıl iklim ve üretim koşullarının birçok üründe kayba yol açtığını ortaya koydu. Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin üretimi yüzde 9, sebze üretimi yüzde 0,9, meyve, içecek ve baharat bitkileri üretimi ise yüzde 30,9 azaldı.
2025'te tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yaklaşık 68,1 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyve, içecek ve baharat bitkilerinde 19,6 milyon ton üretim gerçekleşti. Özellikle zirai don ve kuraklıkla ilişkilendirilen kayıplar nedeniyle kiraz, elma, şeftali, üzüm ve bazı sert kabuklu meyvelerde yüksek oranlı düşüşler kaydedildi.
206 BİTKİSEL ÜRÜN EKONOMİK OLARAK ÜRETİLİYOR
Yumaklı, Türkiye'de ekonomik ölçekte 206 bitkisel ürünün yetiştirildiğini belirterek temel ve stratejik ürünlerin önemli bölümünde ülkenin kendi ihtiyacını karşılayabildiğini ifade etti. Coğrafi ve iklim koşulları nedeniyle dünyada yetiştirilen bütün tarım ürünlerinin Türkiye'de üretilmesinin mümkün olmadığını da vurguladı.
SULAMA ALTYAPISI ÜRETİMİN KRİTİK BAŞLIKLARINDAN
Tarımda üretim kapasitesinin korunmasında su yönetimi de öne çıkıyor. Yumaklı'nın verdiği bilgiye göre Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 2002'den bu yana 120 bin kilometreden fazla sulama altyapısı oluşturuldu. İklim değişikliği, kuraklık ve su kaynakları üzerindeki baskı nedeniyle sulama yatırımları ile suyu merkeze alan üretim planlaması önümüzdeki dönemin temel tarım politikaları arasında bulunuyor.
GIDA DENETİMLERİNDE YILLIK 1,3 MİLYON SEVİYESİ
Bakan Yumaklı, gıda güvenliği çalışmalarına ilişkin olarak Türkiye genelinde yılda ortalama 1 milyon 300 bin denetim gerçekleştirildiğini, bu sayının artırılmasının hedeflendiğini açıkladı. Vatandaşların üretim, satış veya servis aşamasında sorunlu olduğunu düşündükleri gıdalarla ilgili Bakanlığa bildirimde bulunabileceğini de hatırlattı.
ORMAN YANGINLARINDA HAVA VE İHA DESTEĞİ
Konuşmasında orman varlığı ve yangınlarla mücadele çalışmalarına da değinen Yumaklı, Orman Genel Müdürlüğünün yılda yaklaşık 500 milyon tohum ve fidanı toprakla buluşturduğunu söyledi. Bakanın verdiği bilgilere göre 2025'te orman yangınlarıyla mücadelede 28 uçak ve 119 helikopter görev alırken, 14 insansız hava aracı ülke genelinde tarama yaptı. Yaklaşık 800 gözetleme kulesinin 194'ünün duman ve ısıyı algılayabilen akıllı sistemlerle donatıldığı belirtildi.
Türkiye'nin tarımsal hasılada ulaştığı 83,2 milyar dolarlık seviye ekonomik büyüklük açısından yeni bir eşik oluştururken, TÜİK'in üretim verileri iklim koşulları, su yönetimi ve verimliliğin sektörün sürdürülebilirliği açısından önemini koruduğunu gösteriyor.
