Cemalettin Kani Torun, 1959 yılında Artvin’in Ardanuç ilçesinde doğan Türk doktor, diplomat ve siyasetçidir. Meslek yaşamında hekimlik, akademik çalışmalar, uluslararası insani yardım faaliyetleri, büyükelçilik ve milletvekilliği gibi farklı alanlarda görev alan Torun, özellikle Afrika, insani yardım ve dış politika konularındaki çalışmalarıyla tanındı. 2015’te başlayan ilk milletvekilliği döneminin ardından 2023 seçimlerinde yeniden TBMM’ye girdi ve 28. Yasama Dönemi’nde Bursa milletvekili olarak görev yapmayı sürdürdü.
Cemalettin Kani Torun kimdir?
Bursa Erkek Lisesinden 1976 yılında mezun olan Torun, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde tamamladı ve 1984 yılında tıp doktoru oldu. TBMM kayıtlarına göre daha sonra Marmara Üniversitesinde doktora yaptı; Marmara Üniversitesi ile Karadeniz Teknik Üniversitesinde akademisyen olarak da görev aldı. Böylece siyasi ve diplomatik kariyerinden önce sağlık alanında hem uygulama hem akademik deneyim kazandı.
Tıp fakültesinden mezun olduktan sonra meslek hayatına Bursa’daki Alacahırka Sağlık Ocağında başlayan Torun, sonraki yıllarda Türkiye’nin farklı bölgelerinde hekim olarak çalıştı. TBMM’nin 26. Dönem milletvekili albümünde Bursa’nın ardından Mardin, İstanbul ve Trabzon’da da hekimlik yaptığı belirtilmektedir. Bu dönem, Torun’un daha sonra insani yardım ve sağlık hizmetlerinin uluslararası boyutuna yönelen kariyerinin temelini oluşturdu.
İnsani yardım kariyeri nasıl gelişti?
Torun, 1996 yılında araştırma çalışmaları amacıyla İngiltere’ye gitti. İngiltere’de bulunduğu yıllarda gönüllü sağlık ve insani yardım faaliyetleriyle ilgilendi ve Yeryüzü Doktorları adlı kuruluşun kurucuları arasında yer aldı. TBMM kayıtlarına göre 2001 ile 2011 yılları arasında İngiltere’de bu kuruluşun CEO’luğunu yürüttü; ağırlıklı olarak Afrika kıtasında gerçekleştirilen yardım ve kalkınma projelerinin yönetiminde görev aldı.
Bu çalışmalar, Torun’un hekimlik mesleğini uluslararası kalkınma ve insani yardım alanıyla birleştirmesinde önemli rol oynadı. Sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde yürütülen projelerde edindiği deneyim, ilerleyen yıllarda devlet görevlerinde üstleneceği insani yardım ve kalkınma politikalarıyla ilgili sorumluluklarla da örtüştü. Özellikle Afrika ülkeleri, Torun’un hem sivil toplum hem diplomasi döneminin önemli çalışma alanlarından biri oldu.
Somali Büyükelçiliği döneminde hangi görevleri üstlendi?
Cemalettin Kani Torun, 2011 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin Somali Büyükelçisi olarak atandı ve 2014 yılına kadar bu görevi yürüttü. Büyükelçilik dönemi, Türkiye’nin Somali ile siyasi, insani ve kalkınma temelli ilişkilerinin yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Torun’un daha önce Afrika’daki insani yardım projelerinde edindiği deneyim de diplomatik görevinin mesleki arka planını oluşturdu.
Somali’deki görevini tamamlamasının ardından 2014 yılında Başbakan Başdanışmanı olarak atandı. TBMM biyografisinde bu görev kapsamında insani yardımlar, yurt dışına yönelik kalkınma yardımları ve Türkiye’de bulunan Suriyeli sığınmacılarla ilgili konular üzerinde çalıştığı belirtilmektedir. Torun böylece doktorluk ve sivil toplum çalışmalarından elde ettiği deneyimi kamu yönetimi düzeyindeki politika çalışmalarına taşıdı.
Siyasi kariyeri nasıl şekillendi?
Torun, 7 Haziran 2015 seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisinden Bursa milletvekili seçilerek TBMM’nin 25. Döneminde görev aldı. 1 Kasım 2015’te yenilenen seçimlerde yeniden Bursa milletvekili seçildi ve 26. Dönemde de Meclis çalışmalarını sürdürdü. Bu dönemde TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanvekilliği yaptı ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Türk Grubu üyeliğinde bulundu. 2018 genel seçimleri öncesinde ise yeniden milletvekili adaylığı için başvurmadı.
AK Parti’deki milletvekilliği döneminin ardından Torun, 2019’da kuruluşu gerçekleştirilen Gelecek Partisinin kurucuları arasında yer aldı. 14 Mayıs 2023 milletvekili seçimlerinde Gelecek Partili bir isim olarak CHP’nin Bursa 2. Bölge listesinden aday gösterildi ve yeniden milletvekili seçildi. Böylece yaklaşık beş yıllık aranın ardından TBMM’ye döndü. 28. Dönem TBMM albümünde başlangıçta Saadet Partisi milletvekili olarak yer alan Torun, Mecliste Saadet-Gelecek ortak grup yapısı içinde çalışmalar yürüttü.
TBMM’nin güncel kayıtlarında Torun, 28. Dönem Bursa Milletvekili ve Yeni Yol Grubu mensubu olarak gösterilmektedir. Aynı zamanda Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi üyeliğini sürdüren Torun; dış politika, Afrika ülkeleriyle ilişkiler, sağlık sistemi, insan hakları ve uluslararası anlaşmalar gibi başlıklarda Meclis çalışmalarına katılmaktadır. Ağustos 2026 tarihli TBMM tutanaklarında da Yeni Yol Grubu adına Genel Kurul konuşmaları yaptığı görülmektedir. Çok iyi düzeyde İngilizce bilen Cemalettin Kani Torun evli ve beş çocuk babasıdır.
