Enes Kanter Freedom, 20 Mayıs 1992’de İsviçre’nin Zürih kentinde doğan, pivot pozisyonunda görev yapmış Türk-Amerikalı eski profesyonel basketbolcudur. Türkiye’de başlayan basketbol yolculuğunu ABD’ye taşıyan Kanter, 2011 NBA Draftı’nda Utah Jazz tarafından üçüncü sıradan seçilerek Türk basketbol tarihinde NBA Draftı’nın en üst sıralarından seçilen oyunculardan biri oldu. NBA’de 11 sezon boyunca Utah Jazz, Oklahoma City Thunder, New York Knicks, Portland Trail Blazers ve Boston Celtics formalarını giydi; normal sezonda 748 maça çıkarak 11,2 sayı ve 7,8 ribaund kariyer ortalamalarına ulaştı. NBA.com+1
Enes Kanter Freedom’ın çocukluğu ve basketbola başlangıcı nasıldı?
Mehmet ve Gülsüm Kanter’in çocuğu olarak Zürih’te dünyaya gelen Enes Kanter, babasının akademik görevi nedeniyle çocukluk yıllarında Türkiye’ye geldi ve ailesiyle Van’da yaşadı. Basketbola genç yaşta başlayan Kanter, daha sonra Ankara’daki Samanyolu Koleji’nde eğitim gördü. 2003’te Mersin’de düzenlenen bir Türkiye Şampiyonası sırasında Ülkerspor’un ilgisini çekti; ardından İstanbul’a uzanan altyapı süreci başladı. Ülkerspor’un basketbol yapılanmasının Fenerbahçe’ye geçmesinin ardından Kanter de 2006’da Fenerbahçe altyapısına katıldı.
2008-09 sezonunda Fenerbahçe’nin A takım kadrosuna yükselen Kanter, henüz çok gençken Türkiye Basketbol Ligi ve EuroLeague karşılaşmalarında süre aldı. İlk resmi A takım maçlarından birini TED Ankara Kolejliler’e karşı oynadı, Avrupa sahnesinde de ALBA Berlin karşılaşmasıyla EuroLeague deneyimi yaşadı. Fenerbahçe ve Olympiacos’tan gelen profesyonel sözleşme seçeneklerine rağmen ABD’de lise ve üniversite basketbolu oynama hedefini tercih etmesi, kariyerinin yönünü belirleyen önemli kararlardan biri oldu.
ABD’ye gidişi ve Kentucky süreci nasıl sonuçlandı?
Kanter 2009’da eğitimini ve basketbol kariyerini ABD’de sürdürmek üzere Kaliforniya’daki Stoneridge Preparatory School’a gitti. 2010 Nike Hoop Summit’te Dünya Karması adına sergilediği performans, NBA gözlemcilerinin dikkatini çekmesinde önemli rol oynadı. Karşılaşmayı 34 sayı ve 13 ribaundla tamamlaması, dönemin en çok konuşulan genç uzun oyuncularından biri haline gelmesini sağladı. Üniversite tercihi sürecinde Washington’a sözlü taahhütte bulunsa da daha sonra kararını değiştirerek John Calipari yönetimindeki Kentucky Wildcats programını seçti.
Kentucky’ye katılması Kanter’in sahada oynayacağı anlamına gelmedi. NCAA, Fenerbahçe döneminde aldığı ödemeler nedeniyle oyuncunun amatörlük şartlarını karşılamadığına hükmetti ve Kentucky formasıyla resmi maçlara çıkmasına izin vermedi. Üniversitenin yaptığı itiraz da sonucu değiştirmedi. Böylece Kanter, Kentucky kadrosunda bulunmasına rağmen NCAA maçlarında forma giyemeden doğrudan profesyonel basketbola geçiş hazırlığı yaptı. Kentucky ise onun oynayamadığı 2010-11 sezonunda NCAA Turnuvası’nda Final Four’a kadar yükseldi.
Enes Kanter NBA kariyerinde hangi takımlarda oynadı?
2011 NBA Draftı’nda Utah Jazz tarafından ilk tur üçüncü sırada seçilen Kanter, NBA kariyerine Utah’ta başladı. NBA kayıtlarına göre 2,08 metre boyundaki pivot, ligde toplam 11 sezon geçirdi. Utah formasıyla yaklaşık dört sezon oynayan Kanter, özellikle pota altı skorerliği ve hücum ribaundlarındaki etkinliğiyle rotasyonda giderek daha fazla rol aldı. 2013-14 sezonunda maç başına 12,3 sayı ve 7,5 ribaund üretirken, ertesi sezon Utah’taki bölümünde 13 sayı seviyesinin üzerine çıktı.
Şubat 2015’te Oklahoma City Thunder’a takas edilen Kanter, Russell Westbrook ve daha sonra Kevin Durant gibi yıldızların bulunduğu kadronun önemli uzunlarından biri haline geldi. Hücumdaki üretkenliği Oklahoma City döneminde öne çıktı ve 2015 yazında Portland Trail Blazers’ın yaptığı dört yıllık 70 milyon dolarlık teklif Thunder tarafından karşılandı. 2017’de ise NBA’in en büyük takaslarından birinin parçası oldu; Oklahoma City, Carmelo Anthony’yi New York Knicks’ten alırken Kanter, Doug McDermott ve bir ikinci tur draft hakkıyla birlikte New York’a gönderildi.
New York Knicks’te iki sezonda 115 maça çıkan Kanter, bu dönemi maç başına 14,0 sayı ve 10,8 ribaund ortalamalarıyla tamamladı. Knicks, 7 Şubat 2019’da oyuncuyu serbest bıraktı ve Kanter kısa süre sonra Portland Trail Blazers’a katıldı. Portland’daki ilk döneminde takımın 2019 Batı Konferansı finallerine uzanan play-off yolculuğunda önemli süreler aldı. Oklahoma City’ye karşı ilk tur serisinin son maçında sol omzundan sakatlanmasına rağmen Denver Nuggets’a karşı konferans yarı finalinde forma giymeye devam etti.
Kanter daha sonra Boston Celtics’e geçti, 2020’de üç takımlı bir takasla yeniden Portland’a döndü ve 2021’de bir kez daha Boston kadrosuna katıldı. Portland’ın 2020’deki açıklamasına göre ilk Boston döneminde 58 maçta 8,1 sayı ve 7,4 ribaund ortalamaları yakalamıştı. Kariyerinin son NBA sezonu olan 2021-22’de Celtics formasıyla 35 karşılaşmaya çıktı. NBA kariyerini 748 normal sezon maçında 11,2 sayı, 7,8 ribaund ve 0,9 asist ortalamalarıyla tamamladı.
Türkiye Millî Takımı ve Freedom soyadı süreci nasıl gelişti?
Enes Kanter uluslararası düzeyde Türkiye’yi temsil etti ve 2011 Avrupa Basketbol Şampiyonası kadrosunda yer aldı. FIBA kayıtlarına göre turnuvada sekiz karşılaşmaya çıkarak maç başına 9,6 sayı ve 3,9 ribaund üretti; Polonya karşısında 19 sayı kaydetti. Daha sonraki yıllarda Türkiye’deki siyasi tartışmalar ve Fethullah Gülen hareketine verdiği açık destek nedeniyle millî takım ve Türkiye Basketbol Federasyonu ile ilişkileri koptu. Kanter’in Gülen hareketiyle ilişkisi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetimine yönelik sert eleştirileri, sporculuk kariyerinin yanında kamuoyundaki siyasi kimliğinin de öne çıkmasına yol açtı.
Kanter, Türkiye’de 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından Fethullah Gülen yapılanmasına ilişkin yürütülen soruşturmalar kapsamında Türk makamlarının hakkında işlem yaptığı isimlerden biri oldu. Türkiye, söz konusu yapılanmayı “FETÖ/PDY” adıyla terör örgütü olarak kabul ederken Kanter örgüte desteğini sürdürdüğünü kamuoyuna açık biçimde ifade etti. Bu süreçte ailesiyle de kamuoyuna yansıyan bir ayrışma yaşandı. Kanter ise sonraki yıllarda Erdoğan yönetimine yönelik eleştirilerini insan hakları ve ifade özgürlüğü başlıkları üzerinden sürdürdü.
29 Kasım 2021’de ABD vatandaşlığına geçen Kanter, aynı süreçte adını yasal olarak Enes Kanter Freedom şeklinde değiştirdi; “Kanter” ikinci adı, “Freedom” ise yeni soyadı oldu. Boston Celtics ve NBA tarafından da duyurulan değişikliğin ardından formasında “Freedom” adı kullanılmaya başlandı. Basketbol kariyerinin son dönemlerinde yalnızca Türkiye üzerine değil Tibet, Uygurlar ve Çin’deki insan hakları tartışmaları gibi uluslararası siyasi konularda da açıklamalar yaptı. Böylece profesyonel kariyerinin son yıllarında sportif performansının yanı sıra siyasi ve insan hakları alanındaki çıkışlarıyla da uluslararası kamuoyunda yer aldı.
