Mustafa Varank, 5 Şubat 1976’da Trabzon’un Of ilçesinde doğan Türk siyasetçi, bürokrat ve akademisyendir. Uzun yıllar Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığında danışmanlık görevlerinde bulunan Varank, 2018-2023 yılları arasında Sanayi ve Teknoloji Bakanı olarak görev yaptı. 2023 genel seçimlerinde AK Parti’den Bursa milletvekili seçilen Varank, TBMM’nin 28. döneminde yasama çalışmalarına katıldı.
Mustafa Varank kimdir?
Mustafa Varank’ın çocukluk ve gençlik yılları ağırlıklı olarak İstanbul’da geçti. İlköğrenimini Yedikule İlkokulunda tamamladı, ardından İstanbul İmam Hatip Lisesinden mezun oldu. Üniversite eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünde sürdürerek 1999 yılında lisans derecesini aldı.
Lisans eğitiminin ardından Amerika Birleşik Devletleri’ne giden Varank, Florida’da ağ hizmetleri teknolojileri alanında eğitim gördü. Daha sonra Indiana Üniversitesinde bilgisayar bilimleri alanında yüksek lisans yaptı. ABD’de bulunduğu dönemde üniversite ve araştırma kurumlarında uzman, araştırmacı ve sistem yöneticisi olarak çalışması, ilerleyen yıllarda teknoloji politikalarıyla yakından ilgilenmesinin akademik ve mesleki altyapısını oluşturdu.
Bürokrasideki kariyeri nasıl başladı?
Mustafa Varank, ABD’deki eğitimini tamamladıktan sonra 2005 yılında Türkiye’ye dönerek Başbakanlıkta göreve başladı. Kamu yönetimindeki kariyerinde özellikle teknoloji, araştırma-geliştirme, bilgisayar sistemleri ve savunma sanayisiyle bağlantılı konular üzerinde çalıştı. 2011 yılında Başbakan Başdanışmanı olarak görevlendirildi.
Recep Tayyip Erdoğan’ın 2014 yılında Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından Varank, Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevine getirildi. TBMM’de yayımlanan resmi özgeçmişinde de bu dönemde yüksek teknoloji, bilgisayar teknolojileri ve uygulamaları, savunma sanayisi ile araştırma-geliştirme alanlarına yoğunlaştığı belirtilmektedir. Varank’a 2016 yılında büyükelçi unvanı verildi.
Mustafa Varank ne zaman Sanayi ve Teknoloji Bakanı oldu?
Türkiye’nin Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’ne geçmesinin ardından oluşturulan ilk kabinede Mustafa Varank, Sanayi ve Teknoloji Bakanı olarak görevlendirildi. 10 Temmuz 2018’de Faruk Özlü’den görevi devralan Varank, böylece yeni hükûmet sisteminin ilk Sanayi ve Teknoloji Bakanı oldu. Bakanlık görevi 4 Haziran 2023’te Mehmet Fatih Kacır’a yapılan devir teslimle sona erdi.
Varank’ın bakanlığı döneminde Türkiye’nin sanayi ve teknoloji politikalarında “Milli Teknoloji Hamlesi” yaklaşımı öne çıktı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2023 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi; yüksek teknoloji ve inovasyon, dijital dönüşüm ve sanayi hamlesi, girişimcilik, beşerî sermaye ve altyapı olmak üzere beş ana başlık üzerine kuruldu. Varank, bu dönemde Türkiye’nin kritik teknolojilerde yalnızca pazar değil, üretici ülke olması gerektiği yönündeki politikaların kamuoyundaki başlıca savunucularından biri oldu.
Bakanlığı döneminde hangi projeler öne çıktı?
Mustafa Varank’ın bakanlığı sırasında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; TÜBİTAK, KOSGEB, kalkınma ajansları, teknoloji geliştirme bölgeleri ve organize sanayi bölgeleri üzerinden araştırma, girişimcilik ve üretim desteklerini sürdürdü. Bakanlık ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı yürütücülüğünde gerçekleştirilen TEKNOFEST de bu dönemde genişledi. 2023’te İstanbul’daki teknoloji yarışmalarına 66 ülkeden bir milyondan fazla yarışmacının başvurduğu açıklandı.
Varank’ın görev döneminde kamuoyunda en fazla öne çıkan teknoloji projelerinden biri Togg oldu. Gemlik’te kurulan üretim tesisinin faaliyete geçmesi, T10X modelinin seri üretime hazırlanması ve elektrikli araç ekosistemini destekleyecek batarya yatırımları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yakından takip ettiği başlıklar arasında yer aldı. Varank ayrıca Togg araçlarının Türkiye dışındaki tanıtım ve teslimat programlarında da görev aldı.
Türkiye’nin uzay programına ilişkin çalışmalar da Varank’ın bakanlığı dönemindeki önemli teknoloji gündemlerinden biri oldu. 2023 TEKNOFEST sırasında Türkiye’nin ilk insanlı uzay görevi için Alper Gezeravcı’nın asil, Tuva Cihangir Atasever’in yedek uzay yolcusu olarak seçildiği kamuoyuna duyuruldu. Program daha sonra Türkiye’nin uzay araştırmaları ve bilim misyonları açısından önemli bir aşamaya dönüştü.
Mustafa Varank milletvekili olarak hangi görevleri üstlendi?
Mustafa Varank, 14 Mayıs 2023 genel seçimlerinde AK Parti’den Bursa milletvekili seçilerek TBMM’nin 28. döneminde parlamentoya girdi. Bakanlık görevinin sona ermesinin ardından çalışmalarını milletvekili olarak sürdürdü. TBMM kayıtlarına göre Varank, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanlığı görevini üstlendi. Böylece sanayi, teknoloji ve enerji politikalarındaki tecrübesini Meclis çalışmalarına taşıdı.
Varank’ın siyasi ve idari kariyerinin temel eksenini teknoloji politikaları, sanayide dönüşüm, araştırma-geliştirme faaliyetleri, girişimcilik ve yüksek katma değerli üretim oluşturdu. Bürokratlık döneminden bakanlığına ve TBMM’deki komisyon çalışmalarına kadar benzer alanlarda görev yapması, onu Türkiye’de sanayi ve teknoloji politikalarıyla özdeşleşen siyasi isimlerden biri haline getirdi.
Mustafa Varank’ın özel hayatı hakkında neler biliniyor?
İyi derecede İngilizce bilen Mustafa Varank evli ve üç çocuk babasıdır. Eğitim geçmişinde siyaset bilimi ve kamu yönetiminin yanı sıra bilgisayar bilimlerinin bulunması, kamu görevlerinde teknoloji ve dijitalleşme alanlarına yönelmesinde belirleyici bir unsur oldu. Varank, 2026 itibarıyla TBMM 28. dönem Bursa milletvekili ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı olarak siyasi çalışmalarını sürdürmektedir.
