
Murat Karayılan, 5 Haziran 1954’te Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde doğan ve uzun yıllar PKK’nın üst düzey yönetiminde yer alan isimlerden biridir. “Cemal” kod adını kullanan Karayılan, Abdullah Öcalan’ın 1999’da yakalanmasının ardından örgütün Kandil merkezli yönetim yapısında öne çıktı. Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak kabul edilen PKK’nın askeri yapılanması HPG’de ana karargâh komutanlığı görevini yürüttü.
Murat Karayılan kimdir?
Karayılan, Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde dünyaya geldi. Eğitim hayatında yüksekokul düzeyinde makine bölümünü tamamladı. 1979 yılında PKK’ya katıldı ve ilk dönem faaliyetlerini Şanlıurfa çevresinde yürüttü. Daha sonraki yıllarda Suriye’ye geçti ve örgütün Türkiye dışındaki yapılanmasında görev almaya başladı.
PKK, Abdullah Öcalan liderliğinde 1978’de kurulmuş, 1984’ten itibaren Türkiye’ye karşı silahlı eylemler yürütmüştür. Abdullah Öcalan’ın örgütün kuruluşundaki rolünü daha önce aktardığımız haberimizde ayrıntılı biçimde ele almıştık. Çatışmalar ilerleyen yıllarda Türkiye’nin yanı sıra özellikle Irak’ın kuzeyindeki alanlara da yayıldı. Karayılan’ın örgüt içindeki yükselişi de bu uzun çatışma döneminin içinde gerçekleşti.
PKK içindeki konumu nasıl değişti?
Abdullah Öcalan’ın Şubat 1999’da Kenya’da yakalanarak Türkiye’ye getirilmesi, PKK’nın yönetim yapısında önemli bir dönüşüme yol açtı. Bu dönemin ardından Karayılan, örgütün sahadaki ve siyasi yapılanmalarındaki en etkili yöneticilerinden biri haline geldi. Özellikle Irak’ın kuzeyindeki Kandil Dağları çevresinde bulunan örgüt kadrolarının yönetiminde uzun yıllar belirleyici görevler üstlendi.
Karayılan, PKK’nın askeri kanadı olarak bilinen Halk Savunma Güçleri’nin (HPG) ana karargâh komutanlığıyla da anıldı. Aynı zamanda PKK ile bağlantılı çatı yapılanması KCK’nin yönetim organlarında görev yaptı ve bir dönem KCK’nin önde gelen yöneticileri arasında yer aldı. ABD’nin Rewards for Justice programı da Karayılan’ı PKK’nın üst düzey yöneticilerinden ve örgütün askeri kanadının başındaki isimlerden biri olarak tanımlamaktadır.
Murat Karayılan neden aranıyor?
Karayılan, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığının yayımladığı aranan teröristler listesinde uzun süre kırmızı kategoride yer aldı. 2016 yılında Mardin’in Derik ilçesi Kaymakamı Muhammet Fatih Safitürk’ün öldürülmesine ilişkin soruşturma kapsamında Karayılan ve Duran Kalkan hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Türkiye’de terör suçlarına ilişkin çeşitli soruşturma ve kararların konusu olan Karayılan’ın mal varlığı da terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında 2021’de donduruldu.
ABD Dışişleri Bakanlığının Rewards for Justice programı ise 2018’de Karayılan’ın kimliğinin veya yerinin tespit edilmesini sağlayacak bilgiler için 5 milyon dolara kadar ödül duyurdu. Programın 2026 itibarıyla yayımlanan sayfasında da bu ödül teklifinin sürdüğü ve Karayılan’ın “Cemal” takma adıyla bilindiği belirtilmektedir.
Karayılan hakkında ABD makamlarınca alınan bir diğer önemli karar uyuşturucu kaçakçılığına ilişkin yaptırımdır. Kaynakta 14 Ekim 1999 olarak geçen tarih, ABD’nin güncel resmi kayıtlarında 14 Ekim 2009’dur. ABD Hazine Bakanlığı bu tarihte Karayılan’ı Foreign Narcotics Kingpin Designation Act kapsamında yaptırım listesine aldı; karar ABD yetki alanındaki mal varlıklarının dondurulmasını ve ABD kişileriyle mali ya da ticari işlemlerin yasaklanmasını öngördü.
2025 sonrasında Karayılan’ın konumu ne oldu?
PKK açısından 2025 yılı önemli bir dönüm noktası oldu. Abdullah Öcalan’ın Şubat 2025’te örgüte silah bırakma ve fesih çağrısı yapmasının ardından PKK, 5-7 Mayıs 2025 tarihlerinde Irak’ın kuzeyinde 12. Kongresi’ni gerçekleştirdi. Örgüt 12 Mayıs 2025’te örgütsel yapısını sona erdirme ve silahlı mücadeleyi bırakma kararı aldığını açıkladı. Bu nedenle Karayılan’ın 1999 sonrasında üstlendiği geleneksel PKK yöneticiliği, örgütün fesih kararıyla birlikte yeni bir siyasi ve hukuki bağlama girdi.
Bununla birlikte Karayılan, fesih kararından sonra da kamuoyuna açıklamaları yansıyan eski PKK yöneticileri arasında kaldı. Nisan 2026’da yayımlanan açıklamalarında Türkiye ile yürütülen sürecin ilerleyişini eleştirdi ve örgütün silahlı mücadeleyi sona erdirme yönünde adımlar attığını savundu. Bu açıklamalar, PKK’nın 2025’te aldığı fesih kararının ardından silahsızlanma, örgüt mensuplarının statüsü ve sürecin hukuki çerçevesi konularındaki tartışmaların sürdüğünü gösterdi.
Murat Karayılan’ın kitapları nelerdir?
Karayılan adına yayımlanmış çalışmalar arasında “Demokratik Toplum Kongresi: Kürt Sorununun Çözümü İçin Demokratik Özerklik” ile “Bir Savaşın Anatomisi: Kürdistan’da Askeri Çizgi” bulunur. Bu yayınlar, Karayılan’ın örgütün siyasi ve askeri yaklaşımına ilişkin görüşlerinin aktarıldığı metinler arasında gösterilmektedir.
Karayılan’ın kamuoyundaki önemi, bireysel bir siyasi kariyerden çok PKK’nın yaklaşık yarım yüzyıla yayılan örgütsel tarihinde üstlendiği yöneticilik görevlerinden kaynaklanmaktadır. Öcalan’ın yakalanmasından sonraki dönemde Kandil merkezli yönetimin en bilinen isimlerinden biri olmuş, HPG ve KCK yapılanmalarında üst düzey roller üstlenmiş ve hem Türkiye’nin hem de ABD’nin yaptırım ve arama mekanizmalarının konusu olmuştur. PKK’nın Mayıs 2025’te fesih ve silahlı mücadeleyi bırakma kararı açıklaması ise Karayılan’ın onlarca yıldır içinde bulunduğu örgütsel yapının tarihindeki en önemli kırılmalardan birini oluşturmuştur.
