Alanya’da tüm işletmelerin sezonluk durumunu gösteren ortak bir resmi kayıt yok; konaklama sektöründe ise kışın açık kalan tesislerin oranı yüzde 10-12 düzeyinde.
KAÇ İŞLETME KIŞIN KAPISINI AÇIK TUTUYOR?
Alanya’daki bütün restoran, mağaza, otel, kafe, emlak ofisi ve diğer işyerlerini kapsayan “sezonluk çalışan” ve “12 ay açık” ayrımında güncel bir resmi istatistik yayımlanmıyor. Belediye ruhsat kayıtları ve oda sicilleri işletmenin hukuken faal olup olmadığını gösterse de işletmenin kış aylarında fiilen açık kalıp kalmadığını ayrı bir veri olarak sınıflandırmıyor. Bu nedenle ilçe genelindeki toplam işletme sayısından hareketle sezonluk işletme sayısı üretmek mümkün değil. Alanya merkezde kışın açık kalan işletmelerin oranını daha önce ayrıca ele almıştık.
Ölçülebilir en net tablo konaklama sektöründe bulunuyor. Alanya Turistik İşletmeciler Derneği (ALTİD) Başkan Yardımcısı Mehmet Dahaoğlu'nun Kasım 2025'te açıkladığı verilere göre yaz döneminde açık olan yaklaşık 500 konaklama tesisinin yalnızca yüzde 10-12'si kış sezonunda faaliyetini sürdürüyor. Bu oran üzerinden yapılan hesap, yaklaşık 50-60 tesisin kışın açık kaldığını, yaklaşık 440-450 tesisin ise kış döneminde faaliyet göstermediğini gösteriyor. Bunlar tüm Alanya işletmelerinin değil, açıklamada kapsanan konaklama tesislerinin rakamları.
KIŞIN AÇIK OTEL ORANI NASIL DEĞİŞTİ?
Geçmiş açıklamalar Alanya turizminde sezonluk yapının yeni olmadığını gösteriyor. ALTİD Başkanı Burhan Sili'nin 2022 kış sezonuna ilişkin açıklamasında, yazın faaliyet gösteren tesislere kıyasla kışın açık otel oranının yüzde 10'dan yüzde 15'e yükseldiği belirtilmişti. Sili'nin 2024 sezonunun ardından yaptığı değerlendirmede ise kışın açık kalan tesislerin oranı yeniden yaklaşık yüzde 10 olarak açıklandı. Kasım 2025'te ALTİD Başkan Yardımcısı Mehmet Dahaoğlu bu oranı yüzde 10-12 olarak verdi. Farklı yıllardaki ALTİD açıklamaları, kışın açık tesis oranının dönemsel olarak değiştiğini ancak yaz kapasitesinin oldukça altında kaldığını ortaya koyuyor. Alanya esnafının sezon dışında faaliyetini nasıl sürdürdüğünü kış rehberimizde de aktarmıştık.
ESNAFIN TAMAMINDA NEDEN AYNI HESAP YAPILAMIYOR?
Otel dışındaki işletmeler için temel sorun veri setlerinin farklı amaçlarla tutulması. Örneğin Alanya Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Ali İhsan Özdemir'in 2025 yılına ilişkin açıkladığı verilere göre odanın yaklaşık 6 bin aktif üyesi bulunurken, aynı yıl 726 yeni üyelik ve 545 sicil terk işlemi gerçekleşti. Ancak bir işletmenin oda kaydının aktif olması, yılın 12 ayında fiilen açık olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle 6 bin üyeyi “yıl boyu açık işletme” olarak göstermek doğru olmaz.
Benzer ayrım ticaret sicili verilerinde de geçerli. Alanya Ticaret ve Sanayi Odası'nın 2024 Ekonomik Raporu'nda, Alanya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 2024 yılı boyunca 1.085 yeni kayıt ve 582 terk işlemi yaptığı görülüyor. Aynı kayıtlar şirket ve ticari işletmelerin sicil hareketini ölçüyor; işletmenin örneğin kasım ayında kapanıp martta yeniden faaliyete geçip geçmediğini göstermiyor. Dolayısıyla sicil kayıtları sezonluk çalışma oranının doğrudan göstergesi değil. Alanya'da esnaf ve şirket sayısındaki sektörel değişimi daha önce verilerle incelemiştik.
ALANYA'DA İŞLETME HAREKETLİLİĞİ NE KADAR?
Belediye verileri ilçedeki işletme hareketliliğinin büyüklüğüne ilişkin başka bir gösterge sunuyor. Alanya Belediyesi'nin açıklamasına göre 2023 yılında 839 işyeri ruhsatı verilirken 2024 yılında bu sayı 2 bin 431'e çıktı. Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, Nisan 2025'te yaptığı değerlendirmede ruhsatlandırma çalışmaları öncesinde işletmelerin yaklaşık yüzde 65'inin ruhsatsız olduğunun tespit edildiğini açıkladı. Bu rakamlar ruhsatlandırmadaki değişimi gösteriyor; sezonluk faaliyet sayısıyla karıştırılmaması gerekiyor.
İŞYERİ AÇACAKLAR NEREYE BAŞVURABİLİR?
Alanya'da belediyenin yetki alanındaki sıhhi, gayrisıhhi ve umuma açık işyerlerinin ruhsat işlemleri Alanya Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Belediyenin 2025 Faaliyet Raporu'na göre “İş Yeri Ruhsata Uygunluk Ön Onayı Sistemi” üzerinden çevrim içi başvuru alınmaya devam edildi; ayrıca 2025 yılında Ulakbel uygulaması üzerinden 30 işyeri açma ve çalışma ruhsatı ön talebi alındı.
Alanya Belediyesi'nin sıhhi işyeri başvuru formunda işyerinin unvanı, faaliyet konusu, adresi, kullanım alanı, vergi bilgileri ve mülkiyet durumunun bildirilmesi isteniyor. Duruma göre kira sözleşmesi veya tapu bilgisi, ustalık belgesi, itfaiye raporu ve umuma açık işyerlerinde mesafe krokisi gibi belgeler de sürece dahil olabiliyor. Ruhsat türüne göre belge listesi değişebildiğinden başvuru öncesinde işyerinin faaliyet sınıfının belediyeden teyit edilmesi gerekiyor.
Başvurular için Alanya Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'ne 444 82 07 numaralı belediye hattından ulaşılabiliyor. Belediyenin yayımladığı başvuru formunda müdürlük adresi Güllerpınarı Mahallesi, İzzet Azakoğlu Caddesi No:58, Alanya olarak yer alıyor. Belediye ayrıca ruhsata uygunluk ön onay sürecini internet üzerinden yürütüyor. İşletmenin alanı ve faaliyet türü ruhsat ücretini değiştirdiği için tek bir sabit başvuru bedeli bulunmuyor. Alanya'da bir kafenin aylık sabit giderlerini incelediğimiz haberimiz de işletmelerin faaliyet maliyetlerinin kalemlere göre nasıl değiştiğini gösteriyor.
BU VERİLER NEREDEN ALINIR?
Alanya'daki işyeri ruhsatları ve ruhsat başvuruları için temel kaynak Alanya Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü ile belediyenin yıllık faaliyet raporlarıdır. Ticaret sicilindeki yeni kayıt ve terk hareketleri ALTSO'nun Alanya Ekonomik Raporlarından, esnaf siciline ilişkin rakamlar ilgili meslek odalarından izlenebilir. Konaklama sektörünün kışın açık-kapalı tesis oranlarına ilişkin güncel sektör verileri ise ALTİD'in dönemsel açıklamalarında yer alıyor. Mevcut kaynaklar birlikte değerlendirildiğinde kesin olarak söylenebilecek sonuç şu: Alanya'nın bütün işletmelerini kapsayan sezonluk/yıl boyu açık sayımı yayımlanmıyor; doğrulanabilir güncel oran bulunan konaklama sektöründe ise 2025 kışında yaklaşık 500 tesisin yalnızca yüzde 10-12'sinin açık kaldığı bildiriliyor.
