
Akın Öztürk, 21 Şubat 1952'de Gümüşhane'nin Çamlıköy köyünde doğan Türk asker ve eski orgeneraldir. Yaklaşık dört deset yıla yayılan askerî kariyerinde savaş pilotluğu, filo ve üs komutanlıkları, Hava Kuvvetleri karargâhındaki çeşitli görevler ve üst düzey komutanlıklar üstlendi. 22 Ağustos 2013 ile 14 Ağustos 2015 arasında Türk Hava Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptı, ardından Yüksek Askerî Şûra üyesi oldu. 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından tutuklandı, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ihraç edildi ve Genelkurmay Çatı Davası'nda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına mahkûm edildi.
Akın Öztürk kimdir ve eğitimini nerede aldı?
İlk, orta ve lise öğrenimini Erzincan'da tamamlayan Öztürk, askerî havacılık kariyerine Hava Harp Okulunda başladı. 1973'te Hava Harp Okulundan, 1975'te ise Uçuş Okulundan mezun oldu. İlk yıllarında 2. Ana Jet Üs Komutanlığında jet pilotluğu eğitimi gördü; ardından 3. Ana Jet Üs Komutanlığında F-100 uçaklarıyla harbe hazırlık eğitimini tamamladı. Böylece kariyerinin ilk döneminden itibaren Türk Hava Kuvvetlerinin muharip jet filolarında görev aldı.
1975-1981 yılları arasında 7. Ana Jet Üs Komutanlığına bağlı 172. Filo'da F-100 ve F-4 uçaklarında kol uçucusu olarak görev yaptı. 1981'de 1. Ana Jet Üs Komutanlığına atandı; burada 111. Filo'da kol uçuculuğunun yanı sıra Üs Standardize ve Kıymetlendirme Kısım Amirliği görevini yürüttü. 1985'te Hava Harp Akademisine giren Öztürk, 1987'de mezun olarak kurmay subay oldu.
Kurmaylık eğitiminin ardından 3. Ana Jet Üs Komutanlığında standardize ve kıymetlendirme subayı ile filo eğitim subayı olarak görev yaptı. 1989'da F-16'ya geçiş yapması, kariyerinin önemli aşamalarından biri oldu. 4. Ana Jet Üs Komutanlığındaki 141. Filo'da önce harekât subaylığı, 1991-1993 arasında ise filo komutanlığı yaptı. Bu görevler, hem uçuş hem de harekât planlama alanında üst düzey sorumluluklar üstlenmesine zemin hazırladı.
Akın Öztürk'ün askerî kariyeri nasıl yükseldi?
Öztürk, 1993-1996 arasında Hava Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim Daire Başkanlığında yurt dışı kurs plan subayı ve Uçuş Eğitim Şube Müdürü olarak görev yaptı. 1994-1995 döneminde NATO kapsamında yürütülen Uçuş Yasağı Harekâtı'na kıdemli millî temsilci olarak katıldı. 1996-1998 yıllarında Türkiye'nin Tel Aviv Askerî Ataşesi olarak görev yapmasının ardından 6. Ana Jet Üs Harekât Komutanlığına atandı.
2000 yılında tuğgeneralliğe terfi eden Öztürk, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim Daire Başkanlığı yaptı; 2002'de 9. Ana Jet Üs Komutanlığı görevine getirildi. 2004'te tümgeneralliğe yükselerek 2. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığına, 2006'da 2. Ana Jet Üs Komutanlığına ve 2008'de Hava Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığına atandı. Böylece uçuş ve birlik komutanlığının yanı sıra eğitim, lojistik ve istihbarat alanlarında da üst düzey görevlerde bulundu.
2009'da korgeneral olan Öztürk, ilk olarak Genelkurmay ATASE Başkanlığına atandı. Aynı yıl 2. Hava Kuvveti Komutanlığı görevine getirildi ve 2011'e kadar bu görevi yürüttü. 2011-2013 arasında Hava Eğitim Komutanı olarak görev yaptı. 2013 Yüksek Askerî Şûra kararlarıyla orgeneralliğe terfi etti ve 22 Ağustos 2013'te Türk Hava Kuvvetlerinin 30. komutanı olarak göreve başladı.
Hava Kuvvetleri Komutanlığı döneminde hangi görevleri üstlendi?
Akın Öztürk, Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevini 14 Ağustos 2015'e kadar sürdürdü. Komutanlık döneminin sonunda emekliye ayrılmadı; 2015 Yüksek Askerî Şûra kararlarıyla YAŞ üyeliğine atandı. Bu görev, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimine kadar devam etti. Öztürk bu tarihte orgeneral rütbesiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin en kıdemli isimlerinden biriydi.
Öztürk'ün askerî kariyerinin dikkat çeken yönlerinden biri uzun uçuş geçmişiydi. Açıklanan öz geçmişinde F-16, F-4, F-5, F-104 ve F-100'ün yanı sıra Eurofighter, JAS 39, T-38, KC-135, A400M, E-7T, T-129 ATAK ve HÜRKUŞ gibi çok farklı platformlarda uçtuğu belirtildi. Yaklaşık 43 yıllık uçuş hizmetinde 30 farklı hava aracı tipinde toplam 5 bin 800 saat uçuş gerçekleştirdiği kayıtlara geçti.
15 Temmuz gecesinde Akın Öztürk hakkında ne yaşandı?
15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından Öztürk hakkında soruşturma başlatıldı. Darbe gecesinde Akıncı Üssü'nde bulunması ve hazırlanan Yurtta Sulh Konseyi görevlendirme listesinde adına yer verilmesi soruşturma ve davaların önemli başlıklarından oldu. Öztürk ise savcılık ve mahkeme ifadelerinde darbe girişimine katılmadığını, aksine girişimi önlemeye ve darbecileri ikna etmeye çalıştığını savundu. Türk Silahlı Kuvvetleri de 21 Temmuz 2016'da yaptığı açıklamada, dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Abidin Ünal'ın Öztürk'ten Akıncı'daki darbe yanlısı askerleri ikna etmeye çalışmasını istediğini bildirdi.
Öztürk, 18 Temmuz 2016'da aralarında general ve amirallerin de bulunduğu bir grup şüpheliyle birlikte tutuklandı. 27 Temmuz 2016 tarihli 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ihraç edildi. Yargılama sürecinde FETÖ/PDY üyesi olmadığını ve darbe planlamasının içinde bulunmadığını savundu. Akıncı Üssü davasında da aynı yönde savunma yaptı; bu dosyadaki Öztürk ve bazı diğer sanıklar hakkındaki yargılama daha sonra ayrılarak Genelkurmay Çatı Davası ile birleştirildi.
Akın Öztürk hangi cezaları aldı ve karar kesinleşti mi?
Ankara 17. Ağır Ceza Mahkemesi, 20 Haziran 2019'da Genelkurmay Çatı Davası'ndaki kararını açıkladı. Mahkeme, Öztürk'ü sözde Yurtta Sulh Konseyinin üyelerinden ve darbe girişiminin asli faillerinden biri kabul etti. Öztürk hakkında "anayasayı ihlal", "Cumhurbaşkanına suikast" ve 139 kişiye yönelik "kasten öldürme" suçlarından toplam 141 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedildi. Böylece ilk derece mahkemesinin kararı, biyografisinde askerî kariyeri kadar belirleyici yeni bir dönemin başlangıcı oldu.
Davanın sonraki aşamalarında hükümlerin bir bölümü temyiz incelemesine konu oldu. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Temmuz 2024'te Genelkurmay Çatı Davası'ndaki incelemesini tamamladı. Öztürk ve aynı kapsamda değerlendirilen sanıklar hakkında "anayasayı ihlal" ve "Cumhurbaşkanına suikast" suçlarından birer, 136 kişiyi "kasten öldürmek" suçundan 136 olmak üzere toplam 138 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onadı. Ayrıca 26 "kasten öldürmeye teşebbüs" suçundan verilen toplam 416 yıl hapis cezası da onandı. Üç kişinin ölümüyle ilgili hükümler ise suçun hukuki niteliği yönünden yeniden değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle bozuldu. Bu nedenle 2019'da açıklanan 141 ağırlaştırılmış müebbet hükmü ile 2024'te Yargıtay tarafından onanan 138 ağırlaştırılmış müebbet hükmü, yargılamanın farklı aşamalarını ifade ediyor.
Akın Öztürk'ün biyografisi, Türk Hava Kuvvetlerinde savaş pilotluğundan en üst komuta kademesine uzanan uzun bir askerî kariyer ile 15 Temmuz sonrasında başlayan ceza yargılamasının yan yana yer aldığı sıra dışı bir çizgi oluşturuyor. 1970'lerden 2010'lu yıllara kadar farklı savaş uçakları, karargâh görevleri, NATO görevlendirmeleri ve üst düzey komutanlıklarda görev yapan Öztürk, darbe girişimi sonrasında ise TSK'dan ihraç edilmiş eski orgeneral ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kesinleşen sanıklardan biri olarak Türkiye'nin yakın dönem askerî ve hukuk tarihindeki tartışmalı isimlerden biri haline geldi.
